Hangi ayaklanma, İngilizlerin desteğiyle çıkmıştır?
A) Delibaş Mehmet Ayaklanması
B) Çerkez Ethem Ayaklanması
C) Anzavur Ayaklanması
D) Şeyh Said İsyanı
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, Milli Mücadele döneminde Anadolu'da çıkan ayaklanmalar ve bu ayaklanmaların arkasındaki dış güçlerle ilgilidir. İngilizler, Anadolu'daki milli direnişi zayıflatmak ve kendi çıkarlarını korumak amacıyla bazı ayaklanmaları desteklemişlerdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Delibaş Mehmet Ayaklanması: Bu ayaklanma, Konya ve çevresinde Kuva-yi Milliye'ye karşı çıkan, İstanbul Hükümeti tarafından desteklenen bir isyandır. Temel amacı, Kuva-yi Milliye'nin otoritesini kırmak ve İstanbul Hükümeti'nin gücünü yeniden tesis etmekti. İngilizlerin bu ayaklanmaya doğrudan ve belirgin bir desteği söz konusu değildir.
- B) Çerkez Ethem Ayaklanması: Çerkez Ethem, Milli Mücadele'nin ilk dönemlerinde Kuva-yi Seyyare ile önemli hizmetler vermiş bir liderdi. Ancak düzenli ordunun kurulmasıyla birlikte TBMM ile anlaşmazlığa düşmüş ve bağımsız hareket etme isteği nedeniyle isyan etmiştir. Bu isyanın temelinde İngiliz desteği değil, Ethem'in kendi otonomi isteği ve TBMM ile yaşadığı sorunlar yatmaktadır.
- C) Anzavur Ayaklanması: Ahmet Anzavur liderliğindeki bu ayaklanma, özellikle Marmara Bölgesi'nde (Biga, Gönen, Manyas çevresi) Kuva-yi Milliye'ye karşı çıkmıştır. İstanbul Hükümeti tarafından desteklenen bu isyan, aynı zamanda İngilizlerin de Kuva-yi Milliye'yi bölmek, zayıflatmak ve kendi işgal bölgelerindeki otoritesini pekiştirmek amacıyla dolaylı veya doğrudan desteklediği bir ayaklanmadır. İngilizler, bu tür isyanları Milli Mücadele'yi içeriden çökertmek için bir araç olarak görmüşlerdir.
- D) Şeyh Said İsyanı: Bu isyan, Cumhuriyet döneminde (1925) Doğu Anadolu'da çıkan, laiklik karşıtı ve Kürt devleti kurma amacı taşıyan büyük bir isyandır. Temelinde iç dinamikler ve Musul meselesi gibi dış etkenlerin dolaylı etkileri olsa da, doğrudan İngilizlerin organize ettiği veya desteklediği bir isyan değildir.
Bu bilgiler ışığında, İngilizlerin desteğiyle çıkan ayaklanmanın Anzavur Ayaklanması olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
