Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için öncelikle "fiziksel değişim" ve "kimyasal değişim" kavramlarını çok iyi anlamamız gerekiyor. Hadi bu kavramlara kısaca bir göz atalım:
- Fiziksel Değişim: Maddenin sadece dış görünüşünde, şeklinde, boyutunda veya hal (katı, sıvı, gaz) durumunda meydana gelen değişimlerdir. Maddenin kimyasal yapısı (iç yapısı) değişmez, yeni bir madde oluşmaz. Bu tür değişimler genellikle geri döndürülebilir. Örneğin, suyun donması veya erimesi, kağıdın yırtılması.
- Kimyasal Değişim: Maddenin hem dış görünüşünde hem de iç yapısında meydana gelen değişimlerdir. Madde, kimyasal tepkimeler sonucunda tamamen farklı özelliklere sahip yeni maddelere dönüşür. Bu tür değişimler genellikle geri döndürülemez. Örneğin, odunun yanması, demirin paslanması.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tuzun suda çözünmesi: Tuz suda çözündüğünde, suyun içinde dağılır ve gözle görülmez hale gelir. Ancak tuz hala tuzdur (sodyum klorürdür). Suyu buharlaştırırsak tuzu tekrar elde edebiliriz. Maddenin kimyasal yapısı değişmediği için bu bir fiziksel değişimdir.
- B) Odunun kırılması: Odun kırıldığında, sadece daha küçük parçalara ayrılır. Kırılan parçalar hala odun özelliklerini taşır. Kimyasal yapısı değişmez. Bu da bir fiziksel değişimdir.
- C) Mumun erimesi: Mum eridiğinde katı halden sıvı hale geçer. Ancak eriyen mum da, katı mum da kimyasal olarak aynı maddedir. Soğuduğunda tekrar katı hale döner. Bu da bir fiziksel değişimdir. (Mumun yanması ise kimyasal bir değişimdir, çünkü yanma sırasında yeni maddeler oluşur.)
- D) Elmanın çürümesi: Elma çürüdüğünde, içindeki organik maddeler mikroorganizmalar tarafından parçalanır ve yeni maddeler (gazlar, farklı bileşikler) oluşur. Elmanın rengi, kokusu, tadı ve yapısı tamamen değişir, eski haline geri döndürülemez. Bu, maddenin kimyasal yapısının değiştiği ve yeni maddelerin oluştuğu bir kimyasal değişimdir.
Soru bizden fiziksel değişime örnek olmayanı bulmamızı istediği için, kimyasal değişim olan seçeneği işaretlemeliyiz.
Cevap D seçeneğidir.