Çevrenin gelişim üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde en belirgindir?
A) Kan grubunun belirlenmesinde
B) Dil öğrenme sürecinde
C) Saç renginin oluşumunda
D) Parmak izinin şeklinde
Sevgili öğrenciler, bu soru, genetik mirasımız (doğa) ile çevresel faktörlerin (yetiştirme) gelişimimiz üzerindeki etkisini anlamamızı istiyor. Hangi özelliğin çevreden en çok etkilendiğini bulmak için her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:
- A) Kan grubunun belirlenmesinde: Kan grubumuz (A, B, AB, 0 gibi) tamamen genlerimiz tarafından belirlenen bir özelliktir. Çevresel faktörlerin kan grubumuz üzerinde hiçbir etkisi yoktur. Bu, genetik mirasın net bir örneğidir.
- B) Dil öğrenme sürecinde: İnsanlar olarak dil öğrenme kapasitesiyle doğarız; bu genetik bir özelliktir. Ancak hangi dili konuşacağımız, kelime dağarcığımızın ne kadar geniş olacağı, aksanımız ve dil becerimizin düzeyi tamamen içinde büyüdüğümüz çevreye, ailemize, okulumuza ve sosyal etkileşimlerimize bağlıdır. Bir bebek, Türkçe konuşulan bir ortamda büyürse Türkçe öğrenir, İngilizce konuşulan bir ortamda büyürse İngilizce öğrenir. Bu, çevrenin gelişim üzerindeki en belirgin ve sürekli etkilerinden biridir.
- C) Saç renginin oluşumunda: Saç rengimiz de büyük ölçüde genlerimiz tarafından belirlenir. Anne ve babamızdan aldığımız genler, saçımızın rengini (siyah, kahverengi, sarı, kızıl vb.) belirler. Güneş ışığı gibi çevresel faktörler saç rengini zamanla biraz açabilir veya kimyasal işlemlerle değiştirebiliriz, ancak saçımızın temel ve doğal rengi genetik kodumuzdadır.
- D) Parmak izinin şeklinde: Parmak izleri, her insanda benzersiz olan bir özelliktir. Genetik bir altyapısı olsa da, parmak izlerinin tam şekli anne karnındaki gelişim sırasında oluşan küçük çevresel etkileşimlerle (örneğin, amniyotik sıvı akışının parmaklar üzerindeki basıncı) belirlenir. Bu, doğum öncesi bir çevresel etkidir ve doğum sonrası öğrenme veya etkileşimle değişmez. Dil öğrenme sürecindeki gibi sürekli ve aktif bir çevresel etkileşim değildir.
Yukarıdaki açıklamalara baktığımızda, dil öğrenme sürecinin, çevresel etkileşimlerin gelişimimiz üzerindeki en belirgin ve sürekli etkisini gösterdiğini açıkça görüyoruz. Çevremizdeki insanlar olmadan dil öğrenemeyiz ve dil becerilerimiz çevremizle olan etkileşimlerimizle sürekli şekillenir.
Cevap B seçeneğidir.
