Bir araç doğu yönünde 80 km gidiyor, sonra batı yönünde 60 km gidiyor. Buna göre aracın toplam yer değiştirmesi nedir?
A) 140 km batıMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bir aracın yaptığı hareketleri inceleyerek toplam yer değiştirmesini bulacağız. Yer değiştirme, bir cismin başlangıç noktası ile bitiş noktası arasındaki en kısa mesafeyi ve yönü ifade eden önemli bir fiziksel kavramdır. Hadi adım adım çözelim:
Yer değiştirme, bir cismin ilk konumu ile son konumu arasındaki vektörel farktır. Yani hem büyüklüğü (kaç km) hem de yönü (doğu, batı vb.) vardır. Kat edilen toplam yoldan farklıdır; toplam yol sadece büyüklüğü ifade eder.
Doğu ve Batı zıt yönlerdir. Bu tür sorularda, bir yönü pozitif (+) diğerini negatif (-) olarak kabul etmek hesaplamayı kolaylaştırır. Genellikle sağa doğru olan yönler (Doğu gibi) pozitif, sola doğru olan yönler (Batı gibi) negatif kabul edilir.
Şimdi aracın yaptığı hareketleri belirlediğimiz işaretlere göre yazalım:
Toplam yer değiştirme, bu iki vektörün cebirsel toplamıdır. Yani, yaptığımız hareketleri işaretleriyle birlikte toplarız:
Hesapladığımız sonuç +20 km çıktı. Adım 2'de Doğu yönünü pozitif (+) olarak kabul etmiştik. Bu nedenle, sonucun pozitif olması, yer değiştirmenin Doğu yönünde olduğu anlamına gelir.
Bu adımları takip ettiğimizde, aracın başlangıç noktasına göre 20 km doğuda olduğunu buluruz.
Cevap B seçeneğidir.
