Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim, yalın halde kullanılmıştır?
A) Kitabı masanın üzerine koydum.
B) Kalemi arkadaşıma verdim.
C) Çocuk parkta oynuyor.
D) Defteri çantaya yerleştirdim.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, isimlerin "yalın halde" kullanılması ne demek, bunu öğreneceğiz. Bir isim yalın haldeyse, üzerine herhangi bir hal eki (belirtme -i, yönelme -e/-a, bulunma -de/-da, ayrılma -den/-dan) almamış demektir. Yani, ismin sözlükteki temel haliyle kullanılmasıdır.
- A) Kitabı masanın üzerine koydum.
- Burada "Kitabı" kelimesi, "kitap" ismine "-ı" belirtme hal eki almıştır. Bu yüzden yalın halde değildir.
- "masanın" kelimesi, "masa" ismine "-nın" tamlayan eki almıştır. Yalın halde değildir.
- "üzerine" kelimesi, "üzer" ismine "-ine" yönelme hal eki almıştır. Yalın halde değildir.
- B) Kalemi arkadaşıma verdim.
- Burada "Kalemi" kelimesi, "kalem" ismine "-i" belirtme hal eki almıştır. Bu yüzden yalın halde değildir.
- "arkadaşıma" kelimesi, "arkadaş" ismine "-ım" iyelik eki ve "-a" yönelme hal eki almıştır. Yalın halde değildir.
- C) Çocuk parkta oynuyor.
- Burada "Çocuk" kelimesi, herhangi bir hal eki almamıştır. "Çocuk" ismi, temel, yani yalın halindedir.
- "parkta" kelimesi, "park" ismine "-ta" bulunma hal eki almıştır. Yalın halde değildir.
- D) Defteri çantaya yerleştirdim.
- Burada "Defteri" kelimesi, "defter" ismine "-i" belirtme hal eki almıştır. Bu yüzden yalın halde değildir.
- "çantaya" kelimesi, "çanta" ismine "-ya" yönelme hal eki almıştır. Yalın halde değildir.
Gördüğümüz gibi, C seçeneğindeki "Çocuk" kelimesi, üzerine hiçbir hal eki almadan, temel haliyle kullanılmıştır. Bu da onun yalın halde olduğunu gösterir.
Cevap C seçeneğidir.