Sevgili öğrenciler, bu soruda hücrenin temel yapı taşlarından olan organelleri ve onların görevlerini iyi bilmemiz gerekiyor. Özellikle protein sentezi ve organellerin zar yapısı hakkındaki bilgimizi tazeleyelim.
Soru, iki anahtar bilgi istiyor:
- Protein sentezinden sorumlu olması.
- Herhangi bir zarla çevrili olmaması.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Lizozom:
- Görevi: Hücre içi sindirimden sorumludur. Hücreye giren büyük molekülleri, yaşlı veya hasarlı organelleri parçalar.
- Zar yapısı: Tek katlı bir zarla çevrilidir.
- Sonuç: Protein sentezinden sorumlu değildir ve zarla çevrilidir. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
- B) Mitokondri:
- Görevi: Hücrenin enerji santralidir. Oksijenli solunum yaparak ATP (enerji) üretir.
- Zar yapısı: Çift katlı bir zarla çevrilidir (iç zar ve dış zar).
- Sonuç: Protein sentezinden sorumlu değildir ve zarla çevrilidir. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
- C) Ribozom:
- Görevi: Protein sentezinin (translasyon) gerçekleştiği yerdir. mRNA üzerindeki genetik bilgiye göre amino asitleri birleştirerek proteinleri oluşturur.
- Zar yapısı: Ribozomlar, rRNA (ribozomal RNA) ve proteinlerden oluşan karmaşık yapılardır ve herhangi bir zarla çevrili değildirler. Hem prokaryot hem de ökaryot hücrelerde bulunurlar.
- Sonuç: Hem protein sentezinden sorumludur hem de zarla çevrili değildir. Bu, sorumuzun her iki koşulunu da karşılamaktadır.
- D) Golgi aygıtı:
- Görevi: Endoplazmik retikulumdan gelen protein ve lipidleri işler, paketler, depolar ve hücre içi veya dışına gönderilmek üzere ayırır.
- Zar yapısı: Tek katlı bir zarla çevrili, yassı keseciklerden (sistemlerden) oluşan bir yapıdır.
- Sonuç: Protein sentezinden doğrudan sorumlu değildir (sentezlenen proteinleri işler) ve zarla çevrilidir. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
Yukarıdaki analizlerimize göre, hem protein sentezinden sorumlu olan hem de herhangi bir zarla çevrili olmayan organel ribozomdur.
Cevap C seçeneğidir.