Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecindeki önemli antlaşmaları ve sınırların belirlenmesini anlamamızı istiyor. Adım adım inceleyelim:
- Kars Antlaşması'nın Önemi: Kars Antlaşması, 13 Ekim 1921 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Türkiye'nin doğu sınırı kesinleşmiş ve bugünkü şeklini almıştır. Yani, doğu sınırımızın temeli Kars Antlaşması ile atılmıştır.
- Sınırların Uluslararası Onayı: Kars Antlaşması ile belirlenen doğu sınırı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti'nin kendi döneminde imzaladığı önemli bir antlaşmaydı. Ancak, yeni Türk devletinin tüm sınırlarının uluslararası alanda tanınması ve onaylanması gerekiyordu. İşte bu noktada Lozan Antlaşması devreye girer.
- Lozan Antlaşması'nın Rolü: 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı'nı sona erdiren ve yeni Türk devletinin uluslararası alandaki varlığını ve sınırlarını resmen tanıyan çok kapsamlı bir antlaşmadır. Lozan Antlaşması, Kars Antlaşması ile belirlenen doğu sınırını da uluslararası düzeyde onaylamış ve kesinleştirmiştir. Yani, Kars Antlaşması ile çizilen doğu sınırı, Lozan Antlaşması ile dünya devletleri tarafından kabul görmüştür.
- Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- B) Sevr Antlaşması: Bu antlaşma, Osmanlı Devleti'ne dayatılmış ancak Türk milleti tarafından reddedilmiş ve hiçbir zaman yürürlüğe girmemiş bir antlaşmadır. Türkiye'nin doğu sınırını onaylamak bir yana, Türkiye'yi parçalamayı hedefliyordu.
- C) Ankara Antlaşması: 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanan bu antlaşma, Türkiye'nin güney sınırını (Suriye sınırı) belirlemiştir. Doğu sınırı ile ilgili değildir.
- D) Gümrü Antlaşması: 2-3 Aralık 1920'de Ermenistan ile imzalanan bu antlaşma, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti'nin ilk uluslararası antlaşmasıdır ve doğu sınırının bir kısmını belirlemiştir. Ancak Kars Antlaşması, Gümrü'den sonra gelerek doğu sınırını daha geniş kapsamlı ve kesin olarak çizmiştir. Lozan ise Kars'ı onaylamıştır.
Bu bilgiler ışığında, Kars Antlaşması ile belirlenen doğu sınırının uluslararası alanda kesin olarak onaylandığı antlaşma Lozan Antlaşması'dır.
Cevap A seçeneğidir.
