Sevgili öğrenciler, bu soru, Kurtuluş Savaşı dönemindeki diplomatik ilişkilerimizi ve uluslararası tanınma sürecimizi anlamak için önemli bir noktaya değiniyor. Kars Antlaşması'nın hangi ülkenin Türkiye'yi tanımasına katkı sağladığını adım adım inceleyelim:
- Kars Antlaşması'nın Arka Planı: Kurtuluş Savaşı devam ederken, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti, özellikle Doğu Cephesi'nde Ermenistan ile mücadele ediyordu. Bu mücadelenin ardından Gümrü Antlaşması ve Moskova Antlaşması imzalanmıştı. Kars Antlaşması, bu sürecin bir devamı ve Doğu Sınırımızın kesinleşmesinde önemli bir adımdır.
- Kars Antlaşması'nın Tarafları: Kars Antlaşması, 13 Ekim 1921 tarihinde TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya'nın aracılığıyla Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma, Moskova Antlaşması'nı tamamlayıcı nitelikteydi ve Doğu sınırlarımızı kesinleştirdi.
- Sovyet Rusya ile İlişkiler: Kurtuluş Savaşı döneminde TBMM Hükümeti, Batılı emperyalist devletlere karşı mücadele ederken, uluslararası alanda destek arayışındaydı. Bu süreçte, aynı dönemde Batılı devletlerle sorunlar yaşayan Sovyet Rusya ile yakınlaşma yaşanmıştır. Sovyet Rusya, TBMM Hükümeti'ne hem siyasi hem de maddi destek sağlamıştır.
- Tanınma Sürecine Katkısı: Kars Antlaşması, Sovyet Rusya'nın öncülüğünde ve garantörlüğünde imzalandığı için, Sovyet Rusya'nın TBMM Hükümeti'ni ve onun temsil ettiği Türkiye devletini uluslararası alanda resmen tanımasının ve desteklemesinin bir göstergesidir. Zaten Kars Antlaşması'ndan önce, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması ile Sovyet Rusya, TBMM Hükümeti'ni ve Misak-ı Millî'yi tanımıştı. Kars Antlaşması, bu tanımayı pekiştirmiş ve bölgesel düzeyde de diğer Sovyet cumhuriyetleri nezdinde Türkiye'nin varlığını tescillemiştir.
- Diğer Seçeneklerin Durumu: İngiltere, Fransa ve İtalya gibi İtilaf Devletleri, Kurtuluş Savaşı boyunca Türkiye'ye karşı düşmanca bir tutum sergilemiş, Anadolu topraklarını işgal etmiş ve Sevr Antlaşması'nı dayatmaya çalışmışlardır. Bu ülkeler, Türkiye'yi ancak Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanmasının ardından ve Lozan Antlaşması ile tanımak zorunda kalmışlardır. Dolayısıyla Kars Antlaşması'nın bu ülkelerin Türkiye'yi tanımasına doğrudan bir katkısı olmamıştır.
Bu bilgiler ışığında, Kars Antlaşması'nın imzalanması, özellikle Sovyet Rusya'nın Türkiye'yi tanımasına ve Doğu sınırlarımızın kesinleşmesine büyük katkı sağlamıştır.
Cevap A seçeneğidir.
