Sevgili öğrenciler, bu soru, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecindeki en önemli diplomatik belgelerden biri olan Lozan Antlaşması'nın detaylarını ve sonrasında yaşanan gelişmeleri anlamamızı gerektiriyor. Hadi soruyu adım adım inceleyelim:
- Soruyu Anlayalım: Soru, Lozan Antlaşması'nda Türkiye ile Irak arasında bir sınır sorunu olarak gündeme gelen, ancak antlaşma sırasında çözülemeyip daha sonra kesinleşen konuyu soruyor. Anahtar kelimeler "Türkiye ile Irak", "sınır sorunu" ve "Lozan'da çözülemeyip daha sonra çözülen".
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Batı Trakya:
- Batı Trakya, Lozan Antlaşması'nda Türkiye ile Yunanistan arasında bir sorun olarak ele alınmıştır.
- Bölgedeki Türk azınlığın hakları ve sınırın belirlenmesi gibi konular görüşülmüştür.
- Bu nedenle, Batı Trakya sorunu Türkiye ile Irak arasında değil, Türkiye ile Yunanistan arasındadır ve sorunun içeriği uyuşmamaktadır.
- B) Musul:
- Musul, Lozan Antlaşması'nda Türkiye ile o dönem İngiliz mandası altındaki Irak arasında çözülemeyen en önemli sınır sorunlarından biriydi.
- Türkiye, Musul'un Misak-ı Milli sınırları içinde olduğunu savunuyordu.
- Ancak antlaşma görüşmelerinde taraflar uzlaşamadı ve Musul sorununun çözümü Milletler Cemiyeti'ne bırakıldı.
- Milletler Cemiyeti'nin kararı ve ardından 1926'da imzalanan Ankara Antlaşması ile Musul, Irak topraklarında kaldı ve Türkiye ile Irak arasındaki sınır kesinleşti. Bu durum, sorunun tanımına tamamen uymaktadır.
- C) Kıbrıs:
- Kıbrıs, Lozan Antlaşması ile İngiltere'ye bırakılan bir adadır.
- Türkiye ile Irak arasında bir sınır sorunu olarak gündeme gelmemiştir.
- Bu nedenle, Kıbrıs seçeneği sorunun içeriğiyle uyuşmamaktadır.
- D) 12 Ada:
- 12 Ada (Oniki Ada), Lozan Antlaşması ile İtalya'ya bırakılmıştır.
- Bu adalar, Türkiye ile Irak arasında bir sınır sorunu değildir.
- Bu nedenle, 12 Ada seçeneği de sorunun içeriğiyle uyuşmamaktadır.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Lozan Antlaşması'nda Türkiye ile Irak arasında sınır olarak belirlenen, ancak daha sonra çözülen sorun Musul sorunudur.
Cevap B seçeneğidir.
