Fiilimsiler TYT Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'fiilimsi' kullanılmamıştır?

A) Güneşin doğuşunu izlemek için erkenden kalktı.
B) Okuyan insanlar daha geniş bir dünya görüşüne sahiptir.
C) Yarınki toplantıya katılacak mısın?
D) Koşarak geldi, nefes nefese kaldı.
E) Bu kitabı okuduktan sonra fikrim değişti.

Sevgili öğrenciler, bu soruda fiilimsilerin ne olduğunu iyi anlamamız ve cümlelerdeki fiil kökenli kelimeleri dikkatlice incelememiz gerekiyor. Fiilimsiler, fiillerden türeyen ancak fiil gibi çekimlenmeyip isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen kelimelerdir. Türkçede üç ana fiilimsi türü vardır:

• İsim-fiiller: Fiile "-ma, -ış, -mak" ekleri getirilerek yapılır. (Örnek: gelme, gidiş, görmek)
• Sıfat-fiiller: Fiile "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleri getirilerek yapılır ve cümlede sıfat görevi görür. (Örnek: koşan adam, gelecek gün)
• Zarf-fiiller: Fiile "-ken, -alı, -esiye, -madan, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -r...-mez, -casına, -mek üzere, -diğinde" gibi ekler getirilerek yapılır ve cümlede zarf görevi görür. (Örnek: gülerek konuştu, gelince haber ver)

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Güneşin doğuşunu izlemek için erkenden kalktı.

  "doğuşunu" kelimesindeki "-uş" eki isim-fiil ekidir. "izlemek" kelimesindeki "-mek" eki de isim-fiil ekidir. Bu cümlede fiilimsi kullanılmıştır.

• B) Okuyan insanlar daha geniş bir dünya görüşüne sahiptir.

  "okuyan" kelimesindeki "-yan" eki sıfat-fiil ekidir ve "insanlar" ismini nitelemektedir. Bu cümlede fiilimsi kullanılmıştır.

• C) Yarınki toplantıya katılacak mısın?

  "katılacak" kelimesindeki "-acak" eki, burada gelecek zaman ekidir ve fiili zaman ve şahıs belirterek çekimlemiştir. Yani bu bir çekimli fiildir, fiilimsi değildir. Bu cümlede fiilimsi bulunmamaktadır.

• D) Koşarak geldi, nefes nefese kaldı.

  "koşarak" kelimesindeki "-arak" eki zarf-fiil ekidir ve "geldi" fiilini durum yönünden nitelemektedir. Bu cümlede fiilimsi kullanılmıştır.

• E) Bu kitabı okuduktan sonra fikrim değişti.

  "okuduktan" kelimesindeki "-duk" eki sıfat-fiil ekidir ve ardından hal eki almıştır. Bu cümlede fiilimsi kullanılmıştır.

Gördüğümüz gibi, sadece C seçeneğindeki "katılacak" kelimesi bir fiilimsi değil, çekimli bir fiildir. Diğer tüm seçeneklerde fiilimsi kullanılmıştır.

Cevap C seçeneğidir.