Bir bilim insanı, stabil bir laboratuvar ortamında bir bakteri kolonisini gözlemlemektedir. Birkaç nesil sonra, sıcaklık ve besin maddesi bulunabilirliğinde ani bir değişiklik meydana gelir. Koloni başlangıçta hızla çoğalmasına rağmen, çevresel değişimden sonra popülasyonu hızla azalmıştır.
Eşeysiz üremenin aşağıdaki özelliklerinden hangisi, bakteri kolonisinin değişen ortamda hızla azalmasını en olası şekilde açıklar?
A) Hızlı üreme hızı sayesinde kısa sürede büyük popülasyon oluşturma
B) Tek bir atadan genetik olarak özdeş yavrular meydana getirme
C) Üreme için eş bulma zorunluluğunun olmaması
D) Düşük enerji maliyetiyle gerçekleşmesi
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulmaya çalışalım. Bakteri kolonisinin değişen ortama nasıl tepki verdiğini anlamak için eşeysiz üremenin özelliklerini gözden geçirelim.
- A) Hızlı üreme hızı sayesinde kısa sürede büyük popülasyon oluşturma: Bu özellik, bakterilerin uygun koşullarda hızla çoğalmasını sağlar. Ancak, çevresel koşullar değiştiğinde, bu hız avantajı tek başına popülasyonun hayatta kalmasını garanti etmez. Hızlı üreme, eğer bireylerin çoğu yeni koşullara uygun değilse, popülasyonun hızla azalmasına da yol açabilir.
- B) Tek bir atadan genetik olarak özdeş yavrular meydana getirme: Eşeysiz üreme sonucu oluşan yavrular, ata bireyle neredeyse aynı genetik yapıya sahiptir. Bu durum, başlangıçta avantajlı olabilir çünkü başarılı bir genotipin hızla yayılmasını sağlar. Ancak, çevresel koşullar değiştiğinde, genetik çeşitliliğin olmaması, popülasyonun yeni koşullara uyum sağlama yeteneğini sınırlar. Eğer ata birey yeni koşullara dayanıksızsa, tüm yavruları da dayanıksız olacaktır ve popülasyon hızla azalacaktır. İşte bu yüzden bu seçenek doğru cevaba en yakın olanıdır.
- C) Üreme için eş bulma zorunluluğunun olmaması: Eş bulma zorunluluğunun olmaması, üreme hızını artırır ve popülasyonun daha hızlı büyümesini sağlar. Ancak, bu özellik çevresel değişimlere uyum sağlama yeteneğiyle doğrudan ilişkili değildir. Eş bulma zorunluluğu olmaması, popülasyonun genetik çeşitliliğini artırmaz veya azaltmaz.
- D) Düşük enerji maliyetiyle gerçekleşmesi: Eşeysiz üreme, eşeyli üremeye göre daha az enerji gerektirir. Bu, bakterilerin kaynakların sınırlı olduğu ortamlarda daha verimli üremesini sağlar. Ancak, çevresel koşullar değiştiğinde, enerji verimliliği tek başına popülasyonun hayatta kalmasını sağlamaz. Enerji verimliliği, adaptasyon yeteneğiyle aynı şey değildir.
Sonuç olarak, eşeysiz üremenin tek bir atadan genetik olarak özdeş yavrular meydana getirme özelliği, bakteri kolonisinin değişen ortamda hızla azalmasını en olası şekilde açıklar. Çünkü genetik çeşitliliğin olmaması, popülasyonun yeni koşullara uyum sağlama yeteneğini ciddi şekilde sınırlar.
Cevap B seçeneğidir.
