Merhaba sevgili öğrenciler! Kimyasal tepkimeleri denkleştirmek, kimyanın temel taşlarından biridir. Bu işlem, tepkimeye giren ve tepkimeden çıkan atom sayılarının eşit olmasını sağlar, böylece Kütlenin Korunumu Yasası'na uyulur. Şimdi, $Al + O_2 \rightarrow Al_2O_3$ tepkimesini adım adım denkleştirelim ve $O_2$'nin katsayısını bulalım.
-
1. Adım: Denkleştirilmemiş Tepkimeyi Yazın
Öncelikle bize verilen denkleştirilmemiş tepkimeyi yazalım:
$Al + O_2 \rightarrow Al_2O_3$
-
2. Adım: Her Elementin Atom Sayısını Sayın
Tepkimenin sol (girenler) ve sağ (ürünler) tarafındaki her bir elementin atom sayısını belirleyelim:
- Girenler Tarafı:
- Alüminyum (Al): 1 atom
- Oksijen (O): 2 atom
- Ürünler Tarafı:
- Alüminyum (Al): 2 atom
- Oksijen (O): 3 atom
Gördüğünüz gibi, hem Alüminyum hem de Oksijen atom sayıları eşit değil.
-
3. Adım: Alüminyum (Al) Atomlarını Denkleştirin
Genellikle, H ve O dışındaki elementleri önce denkleştirmeye başlarız. Burada Alüminyum ile başlayalım.
- Girenler tarafında 1 Al atomu, ürünler tarafında 2 Al atomu var.
- Girenler tarafındaki Al'nin önüne 2 katsayısını koyarak Al atomlarını eşitleyebiliriz:
- $2Al + O_2 \rightarrow Al_2O_3$
Şimdi atom sayılarını tekrar kontrol edelim:
- Girenler: Al = 2, O = 2
- Ürünler: Al = 2, O = 3
-
4. Adım: Oksijen (O) Atomlarını Denkleştirin
Şimdi Oksijen atomlarını denkleştirelim.
- Girenler tarafında 2 O atomu, ürünler tarafında 3 O atomu var.
- 2 ve 3'ün en küçük ortak katı 6'dır. Yani her iki tarafta da 6 O atomu olmasını hedefleyelim.
- Girenler tarafındaki $O_2$'nin önüne 3 katsayısını koyarsak ($3 \times 2 = 6$ O atomu olur).
- Ürünler tarafındaki $Al_2O_3$'ün önüne 2 katsayısını koyarsak ($2 \times 3 = 6$ O atomu olur).
- Tepkime şu hale gelir: $2Al + 3O_2 \rightarrow 2Al_2O_3$
-
5. Adım: Tüm Atomları Son Kez Kontrol Edin ve Gerekirse Yeniden Ayarlayın
Oksijeni denkleştirirken Alüminyumun katsayısını değiştirdik. Şimdi tüm atom sayılarını tekrar kontrol edelim:
- Girenler Tarafı:
- Alüminyum (Al): $2$ atom
- Oksijen (O): $3 \times 2 = 6$ atom
- Ürünler Tarafı:
- Alüminyum (Al): $2 \times 2 = 4$ atom
- Oksijen (O): $2 \times 3 = 6$ atom
Gördüğünüz gibi, Oksijen atomları eşitlendi (6'ya 6), ancak Alüminyum atomları tekrar eşit değil (2'ye 4). Alüminyumu yeniden denkleştirmemiz gerekiyor.
- Girenler tarafında 2 Al atomu, ürünler tarafında 4 Al atomu var.
- Girenler tarafındaki Al'nin katsayısını 2'den 4'e çıkararak Al atomlarını eşitleyebiliriz.
- Son haliyle tepkime: $4Al + 3O_2 \rightarrow 2Al_2O_3$
-
6. Adım: Denkleştirilmiş Tepkimeyi ve Katsayıları Kontrol Edin
Şimdi son denkleştirilmiş tepkimedeki tüm atomları sayalım:
- Girenler Tarafı:
- Alüminyum (Al): 4 atom
- Oksijen (O): $3 \times 2 = 6$ atom
- Ürünler Tarafı:
- Alüminyum (Al): $2 \times 2 = 4$ atom
- Oksijen (O): $2 \times 3 = 6$ atom
Harika! Tüm atom sayıları her iki tarafta da eşitlendi. Tepkime denkleştirildi.
$4Al + 3O_2 \rightarrow 2Al_2O_3$
Soru bize $O_2$'nin katsayısını sormuştu. Denkleştirilmiş tepkimede $O_2$'nin katsayısı 3'tür.
Cevap C seçeneğidir.
