Merhaba sevgili öğrenciler!
Fizikte büyüklükleri iki ana gruba ayırırız: Temel Büyüklükler ve Türetilmiş Büyüklükler. Bu soruyu çözmek için öncelikle bu kavramları net bir şekilde anlamamız gerekiyor.
- Temel Büyüklükler: Bunlar, tek başına ifade edilebilen, başka hiçbir büyüklüğe ihtiyaç duymayan, kendi başına anlamlı olan büyüklüklerdir. Fizikte 7 tane temel büyüklük vardır ve bunları akılda tutmak için "KISA MUZ" kısaltmasını kullanabiliriz:
- Kütle
- Işık Şiddeti
- Sıcaklık
- Akım Şiddeti
- Madde Miktarı
- Uzunluk
- Zaman
- Türetilmiş Büyüklükler: Bunlar ise en az iki temel büyüklüğün bir araya gelmesiyle (çarpma, bölme gibi matematiksel işlemlerle) elde edilen büyüklüklerdir. Örneğin, hız (yol/zaman), ivme (hız değişimi/zaman), kuvvet (kütle x ivme), hacim (uzunluk x uzunluk x uzunluk) gibi.
Şimdi sorumuzdaki büyüklükleri tek tek inceleyelim ve hangisinin temel, hangisinin türetilmiş olduğunu belirleyelim:
- 1. Kütle: "KISA MUZ" kısaltmasındaki 'K' harfinden de anlaşıldığı gibi, kütle temel bir büyüklüktür.
- 2. Hacim: Hacim, bir cismin kapladığı yeri ifade eder ve genellikle üç uzunluğun çarpımıyla bulunur (örneğin, küpün hacmi = kenar x kenar x kenar). Uzunluk temel bir büyüklük olduğuna göre, hacim türetilmiş bir büyüklüktür.
- 3. Zaman: "KISA MUZ" kısaltmasındaki 'Z' harfinden de anlaşıldığı gibi, zaman temel bir büyüklüktür.
- 4. Kuvvet: Kuvvet, bir cismin kütlesi ile ivmesinin çarpımıdır ($F = m \times a$). Kütle temel bir büyüklük olsa da, ivme (hız değişimi/zaman) türetilmiş bir büyüklüktür. Dolayısıyla, kuvvet de türetilmiş bir büyüklüktür.
- 5. Sıcaklık: "KISA MUZ" kısaltmasındaki 'S' harfinden de anlaşıldığı gibi, sıcaklık temel bir büyüklüktür.
Buna göre, listedeki türetilmiş büyüklükler Hacim (2) ve Kuvvet (4)'tir.
Şimdi seçeneklere baktığımızda, 2 ve 4'ü içeren seçeneğin B olduğunu görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
