2 kg kütleli bir cisme 10 N ve 4 N'luk iki kuvvet zıt yönlerde etki etmektedir. Bu cisim için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Cisim dengelenmiş kuvvetler etkisindedirMerhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, bir cisme etki eden kuvvetleri ve bu kuvvetlerin cisim üzerindeki etkisini inceleyeceğiz. Adım adım ilerleyerek doğru cevabı bulalım.
Öncelikle soruda bize hangi bilgiler verilmiş, onları bir listeleyelim:
Bir cisme birden fazla kuvvet etki ettiğinde, cismin hareketini belirleyen bu kuvvetlerin toplamıdır. Bu toplama "net kuvvet" veya "bileşke kuvvet" denir.
Kuvvetler zıt yönlerde olduğunda, net kuvveti bulmak için büyük kuvvetten küçük kuvveti çıkarırız. Çünkü birbirlerini zayıflatırlar.
Net kuvvet ($F_{net}$) hesaplaması:
$F_{net} = |F_1 - F_2|$
$F_{net} = |10 \text{ N} - 4 \text{ N}|$
$F_{net} = 6 \text{ N}$
Yani, cisme etki eden toplam kuvvet $6 \text{ N}$'dur ve bu kuvvet, büyük olan $10 \text{ N}$'luk kuvvetin yönündedir.
Şimdi bulduğumuz net kuvvet bilgisiyle seçenekleri tek tek inceleyelim:
Dengelenmiş kuvvetler, bir cisme etki eden net kuvvetin sıfır olduğu durumlardır. Eğer net kuvvet sıfır olsaydı, cisim ya hareketsiz kalır ya da sabit hızla hareket ederdi. Bizim net kuvvetimiz $6 \text{ N}$ olduğu için bu seçenek yanlıştır.
Newton'ın İkinci Yasası'na göre, bir cisme etki eden net kuvvet sıfır değilse, cisim ivmeli hareket eder ($F_{net} = m \cdot a$). Net kuvvetimiz $6 \text{ N}$ olduğu için cismin bir ivmesi olacaktır (hatta $a = F_{net} / m = 6 \text{ N} / 2 \text{ kg} = 3 \text{ m/s}^2$). Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.
Evet, az önce hesapladığımız gibi cisme etki eden net kuvvet $6 \text{ N}$'dur. Net kuvvet sıfır olmadığı için cisim bu net kuvvetin etkisiyle hareket edecek, yani ivmelenecektir. Bu ifade doğrudur.
Cismin hareketsiz kalması için net kuvvetin sıfır olması gerekir. Ancak biz net kuvveti $6 \text{ N}$ bulduk. Bu nedenle cisim hareketsiz kalmaz, hareket etmeye başlar veya hareketini değiştirir (ivmelenir). Bu seçenek de yanlıştır.
Tüm seçenekleri değerlendirdiğimizde, doğru olanın C seçeneği olduğunu görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.