Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı hukuk sisteminin özelliklerinden biri değildir?
A) Hukukun birliği ilkesinin benimsenmesi
B) Şeri ve örfi hukukun birlikte uygulanması
C) Hukukun İslam dinine dayanması
D) Hukukun yazılı ve sözlü kaynaklara dayanması
Sevgili öğrenciler, Osmanlı hukuk sistemi, kendine özgü yapısıyla tarihimizin önemli bir parçasıdır. Bu soruyu doğru cevaplayabilmek için Osmanlı hukukunun temel özelliklerini iyi bilmemiz gerekiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hukukun birliği ilkesinin benimsenmesi: Osmanlı hukuk sisteminde "hukukun birliği" ilkesi benimsenmemiştir. Aksine, Osmanlı'da Şer'i hukuk (İslam hukuku), Örfi hukuk (gelenek ve padişah fermanlarına dayalı hukuk), Kanunnameler (yazılı kanunlar) ve azınlıkların kendi hukuk sistemleri (Millet Sistemi kapsamında) gibi farklı hukuk kaynakları ve uygulama alanları bir arada bulunuyordu. Bu durum, hukukun birliğinden ziyade hukukun çoğulculuğunu (çok hukukluluğunu) gösterir. Dolayısıyla, bu ifade Osmanlı hukuk sisteminin bir özelliği değildir.
- B) Şeri ve örfi hukukun birlikte uygulanması: Bu, Osmanlı hukuk sisteminin en temel özelliklerinden biridir. Şer'i hukuk, genellikle aile, miras, vakıf gibi alanlarda uygulanırken; Örfi hukuk, idari, mali ve ceza hukuku gibi alanlarda padişahın yetkisine ve geleneklere dayanarak uygulanmıştır. Bu iki hukuk türü birbirini tamamlayıcı nitelikteydi.
- C) Hukukun İslam dinine dayanması: Osmanlı hukuk sisteminin ana omurgasını oluşturan Şer'i hukuk, doğrudan İslam dininin esaslarına dayanır. Kur'an, Sünnet, İcma ve Kıyas gibi İslami kaynaklardan beslenir. Örfi hukuk da genel olarak Şer'i hukukun temel ilkelerine aykırı olmamak kaydıyla uygulanmıştır.
- D) Hukukun yazılı ve sözlü kaynaklara dayanması: Osmanlı hukukunda yazılı kaynaklar (Kanunnameler, fermanlar, kadı sicilleri, fetvalar) olduğu gibi, sözlü ve teamüli kaynaklar (örf ve adetler, yerleşmiş uygulamalar) da önemli bir yer tutmuştur. Özellikle Örfi hukuk büyük ölçüde sözlü geleneklere ve uygulamalara dayanmıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Osmanlı hukuk sistemi hukukun birliği ilkesini benimsememiş, aksine çok hukuklu bir yapıya sahip olmuştur. Bu nedenle, verilen seçeneklerden Osmanlı hukuk sisteminin özelliklerinden biri olmayan ifade A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
