19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde eğitim alanında yapılan yenilikler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Mekteb-i Mülkiye'nin açılması
B) Darülfünun'un (İstanbul Üniversitesi) kurulması
C) Medreselerin sayısının artırılması
D) Kız okullarının açılması
E) Yabancı okulların yaygınlaşması
19. yüzyıl, Osmanlı Devleti'nde Batılılaşma ve modernleşme çabalarının hız kazandığı bir dönemdir. Bu dönemde eğitim alanında da köklü değişiklikler ve yenilikler yapılmıştır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Mekteb-i Mülkiye'nin açılması: Bu okul, 1859 yılında modern devlet memurları yetiştirmek amacıyla kurulmuştur. Osmanlı Devleti'nin idari yapısını güçlendirmeyi hedefleyen önemli bir eğitim reformudur. Dolayısıyla 19. yüzyıl eğitim yenilikleri arasında yer alır.
- B) Darülfünun'un (İstanbul Üniversitesi) kurulması: Modern yükseköğretim kurumu olan Darülfünun'un kurulma girişimleri 19. yüzyılın ortalarından itibaren başlamış ve bu yüzyıl içinde önemli adımlar atılmıştır (örneğin 1863 ve 1869'daki açılış denemeleri). Bu da modernleşme çabalarının bir parçası olarak kabul edilen bir yeniliktir.
- C) Medreselerin sayısının artırılması: 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde eğitimdeki temel eğilim, geleneksel medrese eğitiminden modern, Batı tarzı okullara geçiş ve bu yeni okulların yaygınlaştırılmasıydı. Medreseler varlığını sürdürse de, devletin reform çabaları medreselerin sayısını artırmak değil, aksine modern eğitim kurumlarını (rüştiyeler, idadiler, sultânîler gibi) güçlendirmek ve yaygınlaştırmak yönündeydi. Hatta medreseler zamanla önemini yitirmiş ve eleştirilerin hedefi olmuştur. Dolayısıyla medreselerin sayısının artırılması, bu dönemdeki eğitim reformları arasında yer almaz; tam tersine, modernleşme çabaları medreselerin etkisini azaltmaya yönelikti.
- D) Kız okullarının açılması: Kız çocuklarının eğitimi için rüştiyeler (ortaokullar) ve daha sonra idadiler (liseler) açılması, 19. yüzyılın önemli sosyal ve eğitim reformlarından biridir. Bu, kadınların eğitimine verilen önemin artmasının bir göstergesidir.
- E) Yabancı okulların yaygınlaşması: 19. yüzyılda Osmanlı topraklarında misyonerlik faaliyetleri ve azınlık cemaatlerinin kendi okullarını açmasıyla yabancı okulların sayısı önemli ölçüde artmıştır. Bu durum, devletin doğrudan bir "reformu" olmasa da, 19. yüzyıl Osmanlı eğitim manzarasının önemli bir parçası ve devletin eğitim politikalarını etkileyen bir faktördür. Bu yaygınlaşma, dönemin eğitimdeki değişim ve çeşitliliğinin bir göstergesidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, 19. yüzyıl Osmanlı eğitim reformlarının temel amacı modernleşme ve geleneksel eğitim kurumlarının yerine veya yanına Batılı tarzda yeni okullar kurmaktı. Medreselerin sayısını artırmak bu amaca ters düşen bir durumdur.
Cevap C seçeneğidir.
