8. sınıf türkçe 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 2

"Sabahın erken saatleriydi. Güneş henüz tam olarak doğmamış, gökyüzü mor ve turuncunun tonlarına bürünmüştü. Kuşlar cıvıl cıvıl ötüşüyor, hafif bir rüzgar ağaçların yapraklarını hışırtıyordu. Köyün dar sokaklarında kimsecikler yoktu, sadece uzaktan gelen bir horoz sesi duyuluyordu." Bu parçada hangi anlatım biçimi ağır basmaktadır ve bu biçimin temel amacı nedir?

A) Öyküleyici anlatım - Bir olayı okuyucuya yaşatmak
B) Açıklayıcı anlatım - Bir konu hakkında bilgi vermek
C) Tartışmacı anlatım - Bir düşünceyi savunmak
D) Betimleyici anlatım - Varlıkları ve durumları okuyucunun zihninde canlandırmak

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, verilen metin parçasının hangi anlatım biçimine ait olduğunu ve bu biçimin temel amacını bulmamız isteniyor. Haydi, metni adım adım inceleyelim ve doğru cevaba ulaşalım:

• Metni Dikkatlice Okuyalım ve Anlayalım:

  Verilen metin, "Sabahın erken saatleriydi. Güneş henüz tam olarak doğmamış, gökyüzü mor ve turuncunun tonlarına bürünmüştü. Kuşlar cıvıl cıvıl ötüşüyor, hafif bir rüzgar ağaçların yapraklarını hışırtıyordu. Köyün dar sokaklarında kimsecikler yoktu, sadece uzaktan gelen bir horoz sesi duyuluyordu." şeklinde.

  Bu metinde bir olay anlatılmıyor, bir bilgi verilmiyor veya bir düşünce savunulmuyor. Bunun yerine, bir sabah manzarası, o anki atmosfer ve duyusal detaylar (görsel ve işitsel) okuyucunun zihninde canlandırılmaya çalışılıyor.

• Metindeki Anahtar İfadeleri ve Duyusal Detayları İnceleyelim:
  • "Gökyüzü mor ve turuncunun tonlarına bürünmüştü." (Görsel detay)
  • "Kuşlar cıvıl cıvıl ötüşüyor," (İşitsel detay)
  • "hafif bir rüzgar ağaçların yapraklarını hışırtıyordu." (İşitsel ve dokunsal detay)
  • "Köyün dar sokaklarında kimsecikler yoktu," (Görsel detay)
  • "uzaktan gelen bir horoz sesi duyuluyordu." (İşitsel detay)

  Bu ifadeler, okuyucunun o sahneyi gözünde canlandırmasına, sesleri duymasına ve hatta rüzgarı hissetmesine yardımcı oluyor. Yazar, kelimelerle adeta bir resim çiziyor.

• Anlatım Biçimlerini Tanımlayalım ve Metinle Karşılaştıralım:
  • A) Öyküleyici anlatım: Bir olayı, bir durumu zaman sırasına göre anlatır. Metnimizde belirgin bir olay akışı veya hikaye anlatımı yok.
  • B) Açıklayıcı anlatım: Bir konu hakkında bilgi verir, tanımlar yapar, öğretici bir nitelik taşır. Metnimizde herhangi bir konuda bilgi verilmiyor.
  • C) Tartışmacı anlatım: Bir düşünceyi savunur, okuyucuyu ikna etmeye çalışır. Metnimizde herhangi bir fikir veya görüş savunulmuyor.
  • D) Betimleyici anlatım: Varlıkların, yerlerin, durumların özelliklerini, duyulara hitap eden detaylarını (görsel, işitsel, kokusal, dokunsal) kullanarak okuyucunun zihninde canlandırmayı amaçlar. Metnimizdeki ifadeler tam olarak bu amaca hizmet ediyor. Bir sabah sahnesi tüm detaylarıyla gözümüzde canlandırılıyor.
• Doğru Seçeneği Belirleyelim:

  Metinde kullanılan dil ve anlatım tarzı, bir olayı anlatmaktan çok, bir anı veya mekanı tüm duyusal detaylarıyla okuyucunun zihninde canlandırmaya odaklanmıştır. Bu da bizi doğrudan betimleyici anlatıma götürür. Betimleyici anlatımın temel amacı da tam olarak varlıkları ve durumları okuyucunun zihninde canlandırmaktır.

Bu nedenle, metinde ağır basan anlatım biçimi betimleyici anlatımdır ve amacı varlıkları ve durumları okuyucunun zihninde canlandırmaktır.

Cevap D seçeneğidir.