“Yalnızlık, simsiyah bir pelerin gibi sarmıştı etrafımı. Gözlerimden akan yaşlar, yanaklarımda derin nehirler açıyordu. Kalbim, kafesinden çıkmak isteyen bir kuş gibi çırpınıyordu.”
Bu parçada ağır basan söz sanatları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Benzetme - Abartma
B) Kişileştirme - Tezat
C) Konuşturma - Kinaye
D) İstiare - Tariz
Bu soruyu çözmek için öncelikle parçadaki söz sanatlarını tek tek inceleyelim ve ne anlama geldiklerini hatırlayalım. Ardından şıklardaki hangi söz sanatlarının parçada ağır bastığını bulalım.
- Benzetme: Bir şeyi, başka bir şeye benzeterek anlatmaktır. Genellikle "gibi", "kadar", "sanki" gibi kelimeler kullanılır.
- Abartma (Mübalağa): Bir durumu, olayı veya özelliği olduğundan çok daha büyük veya küçük göstererek anlatmaktır.
- Kişileştirme (Teşhis): İnsan dışındaki varlıklara insana ait özellikler vermektir.
- Tezat (Zıtlık): Birbirine zıt kavramları bir arada kullanmaktır.
- Konuşturma (İntak): İnsan dışındaki varlıkları konuşturmaktır.
- Kinaye: Bir sözü, tersini kastederek söylemektir.
- İstiare: Bir kavramı, başka bir kavramın yerine kullanarak anlatmaktır (benzetmenin temel öğelerinden sadece birinin kullanılması).
- Tariz: İğneleyici bir şekilde eleştiri yapmaktır.
Şimdi de parçayı inceleyelim:
- "Yalnızlık, simsiyah bir pelerin gibi sarmıştı etrafımı." ifadesinde yalnızlık, simsiyah bir pelerine benzetiliyor. Burada bir benzetme sanatı var.
- "Gözlerimden akan yaşlar, yanaklarımda derin nehirler açıyordu." ifadesinde gözyaşlarının yanaklarda derin nehirler açması abartılı bir durumdur. Burada bir abartma sanatı var.
- "Kalbim, kafesinden çıkmak isteyen bir kuş gibi çırpınıyordu." ifadesinde kalp, kafesinden çıkmak isteyen bir kuşa benzetiliyor. Burada da bir benzetme sanatı var.
Parçada kişileştirme, tezat, konuşturma, kinaye, istiare veya tariz örnekleri bulunmamaktadır.
Bu durumda parçada ağır basan söz sanatları benzetme ve abartmadır.
Cevap A seçeneğidir.
