“Eski bir sahil kasabasında, rüzgarın denize fısıldadığı şarkılarla büyüyen genç bir balıkçı vardı. Her sabah, güneşin ilk ışıklarıyla uyanır, teknesini denize sürerdi. Denizin derinlikleri ona her zaman yeni sırlar fısıldar, o da bu sırları çözmeye çalışırdı. Bir gün, ağlarına takılan parlak bir şişe, onun hayatını tamamen değiştirecekti. Şişenin içindeki eski bir harita, onu bilinmeyen adalara doğru bir maceraya sürükleyecekti.”
Bu parçanın anlatım özellikleri ve hikâye unsurları dikkate alındığında, yazarın okuyucuyu bir olayın içine çekmek için hangi anlatım biçimlerini ve tekniklerini kullandığı söylenebilir?
A) Açıklama ve karşılaştırma
B) Tartışma ve örnekleme
C) Öyküleme ve betimleme
D) Tanımlama ve tanık gösterme
Bu soruyu çözmek için öncelikle parçanın anlatım özelliklerini ve hikâye unsurlarını dikkatlice incelemeliyiz. Yazarın okuyucuyu olayın içine çekmek için hangi anlatım biçimlerini ve tekniklerini kullandığını belirlemeye çalışacağız.
- Öyküleme: Parçada bir olay örgüsü var. Genç balıkçının hayatı, şişeyi bulması ve harita ile maceraya atılması bir hikaye anlatımını işaret ediyor. Öyküleme, olayları bir zaman akışı içinde anlatma sanatıdır ve bu parçada belirgin bir şekilde kullanılmıştır.
- Betimleme: Parçada sahil kasabasının, denizin ve balıkçının yaşamının detaylı tasvirleri bulunuyor. "Rüzgarın denize fısıldadığı şarkılar", "güneşin ilk ışıklarıyla uyanır", "denizin derinlikleri ona her zaman yeni sırlar fısıldar" gibi ifadeler, okuyucunun zihninde canlı bir resim oluşturmayı amaçlayan betimlemelerdir. Betimleme, varlıkları, durumları ve olayları ayrıntılı bir şekilde anlatarak okuyucunun hayal gücünü harekete geçirir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Açıklama ve karşılaştırma: Parçada bir şeyi açıklama veya farklı şeyleri karşılaştırma amacı güdülmemiştir.
- B) Tartışma ve örnekleme: Parçada herhangi bir konuyu tartışma veya örneklerle destekleme söz konusu değildir.
- C) Öyküleme ve betimleme: Yukarıda açıkladığımız gibi, parçada hem bir hikaye anlatımı (öyküleme) hem de detaylı tasvirler (betimleme) bulunmaktadır. Bu nedenle doğru cevap bu seçenektir.
- D) Tanımlama ve tanık gösterme: Parçada bir şeyin tanımı yapılmamış veya bir konuda tanık gösterilmemiştir.
Bu nedenle, yazarın okuyucuyu bir olayın içine çekmek için kullandığı temel anlatım biçimleri öyküleme ve betimlemedir.
Cevap C seçeneğidir.
