Bakteriler ve Arkeler üst âlemlerinde yer alan canlıların ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Çekirdek zarı ve zarlı organellere sahip olma
B) Peptidoglikan yapılı hücre duvarına sahip olma
C) Ribozom bulundurma
D) Çok hücreli organizmalar olma
E) Fotosentez yapma
Sevgili öğrenciler, bu soruda Bakteriler ve Arkeler üst âlemlerinde yer alan canlıların ortak bir özelliğini bulmamız isteniyor. Bu iki canlı grubu da prokaryot hücre yapısına sahiptir, yani gerçek bir çekirdekleri ve zarlı organelleri bulunmaz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Çekirdek zarı ve zarlı organellere sahip olma: Bakteriler ve Arkeler prokaryot canlılardır. Bu, onların çekirdek zarı ile çevrili bir çekirdeğe ve mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum gibi zarlı organellere sahip olmadıkları anlamına gelir. Bu özellik ökaryot canlılara aittir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- B) Peptidoglikan yapılı hücre duvarına sahip olma: Bakterilerin hücre duvarı peptidoglikan adı verilen özel bir maddeden oluşur. Ancak Arkelerin hücre duvarı peptidoglikan içermez; bunun yerine pseudopeptidoglikan (yalancı peptidoglikan), glikoproteinler veya diğer proteinlerden oluşabilir. Bu nedenle bu özellik her iki grup için ortak değildir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- C) Ribozom bulundurma: Ribozomlar, tüm canlı hücrelerde protein sentezinin gerçekleştiği organellerdir. Prokaryot (Bakteri ve Arke) ve ökaryot (bitki, hayvan, mantar, protist) fark etmeksizin, protein sentezi için ribozomlara ihtiyaç duyulur. Bakterilerde ve Arkelerde de ribozomlar bulunur. Bu nedenle bu seçenek doğrudur.
- D) Çok hücreli organizmalar olma: Bakteriler ve Arkeler genellikle tek hücreli organizmalardır. Bazıları koloni oluşturabilir veya basit filamentler şeklinde yaşayabilir, ancak gerçek anlamda özelleşmiş doku ve organlara sahip çok hücreli yapılar değillerdir. Çok hücrelilik genellikle ökaryot canlılarda görülür. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- E) Fotosentez yapma: Bazı bakteriler (örneğin siyanobakteriler) fotosentez yapabilirken, tüm bakteriler fotosentez yapmaz. Arkeler arasında ise fotosentez yapan tür bulunmaz; bazıları kemosentez gibi farklı enerji üretim yolları kullanır. Bu nedenle fotosentez yapmak her iki grup için ortak bir özellik değildir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, Bakteriler ve Arkeler üst âlemlerinde yer alan canlıların ortak özelliği ribozom bulundurmalarıdır.
Cevap C seçeneğidir.
