BİY.9.1.2. Bilimsel araştırma süreçlerinde bilimin doğasını yorumlayabilme Bir bilim insanının yaptığı deney sonucunda elde ettiği veriler, kurduğu hipotezi desteklemiyorsa, bilim insanı öncelikle ne yapmalıdır?
A) Deney sonuçlarını göz ardı etmelidir.Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, bilimsel araştırma süreçlerinin ve bilimin doğasının temel bir yönünü anlamamızı istiyor. Bilim, sürekli bir öğrenme ve düzeltme sürecidir. Şimdi adım adım bu durumu inceleyelim:
Bir hipotez, gözlemlerinize dayanarak yaptığınız, test edilebilir bir tahmindir veya bir olayın nedenine dair geçici bir açıklamadır. Bilim insanları, bu hipotezleri deneyler yaparak test ederler.
Bir bilim insanı bir deney yapar ve elde ettiği veriler, kurduğu hipotezi desteklemezse, bu durum bilimin ilerlemesi için çok değerli bir adımdır. Bu, hipotezin yanlış olduğu anlamına gelebilir veya en azından eksik ya da değiştirilmesi gerektiği anlamına gelir. Bu bir başarısızlık değil, yeni bir öğrenme fırsatıdır.
Bu, bilimsel bir yaklaşım değildir. Bilim, kanıta dayalıdır ve elde edilen veriler ne olursa olsun dikkate alınmalıdır. Sonuçları göz ardı etmek, bilimin temel prensiplerine aykırıdır.
Eğer veriler hipotezi tutarlı bir şekilde desteklemiyorsa, aynı hipotezle tekrar deney yapmak (deneyde açıkça bir hata olmadığı sürece) zaman kaybı olabilir. Öncelikle hipotezin kendisi sorgulanmalıdır. Deneyde bir hata olup olmadığını kontrol etmek önemlidir, ancak hipotezi hiç sorgulamamak doğru değildir.
İşte doğru bilimsel yaklaşım budur! Eğer deney sonuçları hipotezinizi desteklemiyorsa, bu, başlangıçtaki açıklamanızın (hipotezinizin) ya yanlış olduğunu ya da eksik olduğunu gösterir. Bilim insanı bu durumda, mevcut verileri açıklayabilecek yeni bir hipotez geliştirmeli veya mevcut hipotezini bu yeni verilere göre değiştirmelidir. Bu, bilimin kendini düzeltme ve geliştirme mekanizmasının temelidir.
Deneyde hata olup olmadığını kontrol etmek önemlidir, ancak hemen araştırmayı bırakmak bilimsel bir yaklaşım değildir. Bilim insanları karşılaştıkları zorluklardan öğrenirler ve araştırmayı bırakmak yerine, sorunu çözmeye çalışırlar.
Bilim objektiflik gerektirir. Kendi sonuçlarını mutlak doğru kabul etmek, önyargılı bir yaklaşımdır ve bilimin doğasına aykırıdır. Bilimsel bulgular genellikle başkaları tarafından da tekrarlanabilir ve doğrulanabilir olmalıdır.
Sonuç olarak, bilimsel süreçte bir hipotezin deney sonuçları tarafından desteklenmemesi, bir çıkmaz sokak değil, yeni bir araştırma ve anlama yolunun başlangıcıdır. Bilim insanı, bu yeni bilgiyi kullanarak hipotezini geliştirmeli veya yeni bir hipotez kurmalıdır.
Cevap C seçeneğidir.
