Yahya Kemal Beyatlı'nın temsil ettiği 'Saf Şiir' anlayışının temel özelliklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Toplumsal faydayı ön planda tutma
B) Şiiri musiki ile söz arasında bir sentez olarak görme
C) Hece ölçüsünü tek ölçü olarak benimseme
D) Siyasal ve ideolojik mesajlar verme
E) Halk şiiri nazım biçimlerini kullanma
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Yahya Kemal Beyatlı'nın temsil ettiği 'Saf Şiir' anlayışının temel özelliklerinden birini bulmamız isteniyor. 'Saf Şiir' (Öz Şiir) anlayışı, Türk edebiyatında özellikle Cumhuriyet döneminin başlarında etkili olmuş, şiirin estetik yönünü, dilini ve musiki değerini ön planda tutan bir akımdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Toplumsal faydayı ön planda tutma: Saf Şiir anlayışı, şiiri toplumsal bir araç olarak görmez. Şiirin amacının estetik haz vermek, güzellik yaratmak olduğuna inanır. Toplumsal faydayı ön planda tutan anlayışlar daha çok Milli Edebiyat'ın bazı yönleri veya Toplumcu Gerçekçi şiir gibi akımlarda görülür. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Şiiri musiki ile söz arasında bir sentez olarak görme: İşte bu, Saf Şiir anlayışının en temel özelliklerinden biridir. Fransız sembolistlerinden etkilenen Saf Şiir şairleri, şiirde ahengi, ritmi ve musiki değeri çok önemserler. Şiirin kelimelerle yaratılan bir müzik olduğuna inanırlar. Yahya Kemal Beyatlı da şiirlerinde ahenge, ses uyumuna ve kelimelerin musiki değerine büyük önem vermiştir. Bu nedenle B seçeneği doğru bir ifadedir.
- C) Hece ölçüsünü tek ölçü olarak benimseme: Saf Şiir şairleri arasında hece ölçüsünü kullananlar (örneğin Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Hamdi Tanpınar) olsa da, Yahya Kemal Beyatlı ağırlıklı olarak aruz ölçüsünü kullanmıştır. Dolayısıyla 'tek ölçü olarak benimseme' ifadesi Saf Şiir anlayışının tamamı için geçerli değildir ve Yahya Kemal özelinde de yanlıştır. Şiirde ölçü ve ritim önemli olsa da, bu tek bir ölçüye bağlılık anlamına gelmez. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
- D) Siyasal ve ideolojik mesajlar verme: Saf Şiir, şiiri siyasi veya ideolojik bir propaganda aracı olarak görmez. Şiirin görevi, okuyucuya estetik bir deneyim sunmaktır, belirli bir düşünceyi veya ideolojiyi yaymak değildir. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
- E) Halk şiiri nazım biçimlerini kullanma: Saf Şiir şairleri, genellikle Divan şiiri geleneğinden ve Batı şiirinden (özellikle Fransız sembolizminden) beslenmişlerdir. Halk şiiri nazım biçimleri (koşma, semai vb.) yerine daha çok gazel, kaside gibi Divan şiiri nazım biçimlerini veya serbest müstezat gibi Batı etkili biçimleri kullanmışlardır. Yahya Kemal de Divan şiiri geleneğine bağlı kalmıştır. Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Yahya Kemal Beyatlı'nın temsil ettiği 'Saf Şiir' anlayışının en temel özelliklerinden birinin şiiri musiki ile söz arasında bir sentez olarak görme olduğunu anlıyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
