Aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi, verilen dönemlere ait şiir anlayışları açısından yanlıştır?
A) Tanzimat Dönemi (I. Kuşak) şiirinde toplumsal konulara ağırlık verilirken, Servet-i Fünun şiirinde bireysel konular ön plandadır.
B) Saf Şiir anlayışında musiki ve imge önemsenirken, Millî Edebiyat şiirinde didaktik unsurlar ve millî değerler vurgulanır.
C) Cumhuriyet Dönemi'nin ilk yıllarındaki hececi şiirde halk şiiri geleneğinden yararlanılırken, Tanzimat Dönemi şiirinde divan şiiri geleneği tamamen reddedilmiştir.
D) Servet-i Fünun şiirinde aruz ölçüsü ustalıkla kullanılırken, Millî Edebiyat şiirinde hece ölçüsü millî bir kimlik kazanmıştır.
E) Türk dünyası edebiyatından şiirlerde ortak kültürel değerler işlenirken, bireyin iç dünyasını esas alan şiirlerde psikolojik derinlikler önemsenir.
Sevgili öğrenciler, bu soruda farklı dönemlere ait şiir anlayışlarının karşılaştırmaları verilmiş ve bizden yanlış olanı bulmamız isteniyor. Her seçeneği dikkatlice inceleyelim:
- A) Tanzimat Dönemi (I. Kuşak) şiirinde toplumsal konulara ağırlık verilirken, Servet-i Fünun şiirinde bireysel konular ön plandadır.
- Tanzimat Dönemi I. Kuşak şairleri (Namık Kemal, Ziya Paşa gibi) "sanat toplum içindir" anlayışıyla hareket etmiş, hak, adalet, hürriyet, vatan gibi toplumsal konuları şiirlerine taşımışlardır.
- Servet-i Fünun Dönemi şairleri (Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin gibi) ise "sanat sanat içindir" anlayışını benimsemiş, aşk, doğa, karamsarlık, hayal-hakikat çatışması gibi bireysel konulara yönelmişlerdir.
- Bu karşılaştırma doğrudur.
- B) Saf Şiir anlayışında musiki ve imge önemsenirken, Millî Edebiyat şiirinde didaktik unsurlar ve millî değerler vurgulanır.
- Saf Şiir (Öz Şiir) anlayışında (Ahmet Haşim, Yahya Kemal, Ahmet Hamdi Tanpınar gibi şairler) şiirde anlamdan çok estetik, musiki, imge ve semboller ön plandadır.
- Millî Edebiyat şiirinde (Mehmet Emin Yurdakul, Ziya Gökalp gibi şairler) ise sade dil, hece ölçüsü, millî konular, Anadolu sevgisi ve milliyetçilik gibi didaktik (öğretici) unsurlar ve millî değerler vurgulanmıştır.
- Bu karşılaştırma doğrudur.
- C) Cumhuriyet Dönemi'nin ilk yıllarındaki hececi şiirde halk şiiri geleneğinden yararlanılırken, Tanzimat Dönemi şiirinde divan şiiri geleneği tamamen reddedilmiştir.
- Cumhuriyet Dönemi'nin ilk yıllarındaki hececi şairler (Beş Hececiler gibi) halk şiiri geleneğinin sade dilini, hece ölçüsünü ve dörtlük nazım birimini benimseyerek şiirler yazmışlardır. Bu kısım doğrudur.
- Ancak Tanzimat Dönemi şiirinde divan şiiri geleneği **tamamen reddedilmemiştir**. Tanzimat şairleri, içerik olarak yenilikler getirseler de (hak, hürriyet, vatan gibi konular), nazım biçimi ve ölçü olarak büyük ölçüde divan şiiri geleneğine bağlı kalmışlardır (aruz ölçüsü, gazel, kaside gibi nazım biçimleri kullanılmıştır). Hatta Ziya Paşa gibi bazı şairler divan şiirini öven eserler de kaleme almışlardır. Divan şiiri eleştirilmiş ve yenilik arayışına girilmiş olsa da, tamamen reddetmek söz konusu değildir.
- Bu karşılaştırma yanlıştır.
- D) Servet-i Fünun şiirinde aruz ölçüsü ustalıkla kullanılırken, Millî Edebiyat şiirinde hece ölçüsü millî bir kimlik kazanmıştır.
- Servet-i Fünun şairleri, aruz ölçüsünü Türkçeye başarıyla uygulamış ve bu ölçüyü ustalıkla kullanmışlardır.
- Millî Edebiyat Dönemi'nde ise Ziya Gökalp ve Mehmet Emin Yurdakul gibi isimlerin öncülüğünde hece ölçüsü, Türk şiirinin millî ölçüsü olarak kabul edilmiş ve yaygınlaşmıştır.
- Bu karşılaştırma doğrudur.
- E) Türk dünyası edebiyatından şiirlerde ortak kültürel değerler işlenirken, bireyin iç dünyasını esas alan şiirlerde psikolojik derinlikler önemsenir.
- Türk dünyası edebiyatından şiirler, Türk topluluklarının ortak tarihini, dilini, kültürünü ve değerlerini yansıtır.
- Bireyin iç dünyasını esas alan şiirler (özellikle Cumhuriyet Dönemi'nde), insanın ruhsal durumlarını, yalnızlığını, yabancılaşmasını, varoluşsal sorgulamalarını ve psikolojik derinliklerini ele alır.
- Bu karşılaştırma doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, C seçeneğindeki ifade yanlıştır çünkü Tanzimat Dönemi şiirinde divan şiiri geleneği tamamen reddedilmemiştir.
Cevap C seçeneğidir.
