Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?
A) Mehmet Akif Ersoy'un "Safahat" adlı eseri, yedi kitaptan oluşur.
B) Yazar, okuyucularına; yeni bir bakış açısı sunmayı hedefliyor.
C) Ankara'ya, İzmir'e ve İstanbul'a gitmeyi çok istiyordu.
D) "Acaba gelecek mi?" diye sordu, merakla.
E) Toplantı 10.30'da başlayacakmış.
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Noktalama işaretleri, yazılı anlatımda anlam karışıklıklarını önlemek ve cümlelerin doğru okunmasını sağlamak için çok önemlidir. Şimdi gelin, bu sorudaki cümleleri tek tek inceleyelim ve noktalama yanlışını bulalım:
- A) Mehmet Akif Ersoy'un "Safahat" adlı eseri, yedi kitaptan oluşur.
- Bu cümlede herhangi bir noktalama yanlışı bulunmamaktadır.
- "Mehmet Akif Ersoy'un" ifadesindeki kesme işareti özel isme gelen çekim ekini doğru ayırmıştır.
- "Safahat" adlı eser tırnak içine alınarak doğru gösterilmiştir.
- Özne (Mehmet Akif Ersoy'un "Safahat" adlı eseri) uzun olduğu için yüklemden uzak düşen özneyi belirtmek amacıyla kullanılan virgül (eseri,) doğrudur.
- B) Yazar, okuyucularına; yeni bir bakış açısı sunmayı hedefliyor.
- İşte noktalama yanlışı bu cümlede yapılmıştır!
- "Yazar," ifadesindeki virgül, özneden sonra kullanıldığı için doğrudur.
- Ancak "okuyucularına;" ifadesindeki noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır. Noktalı virgül, genellikle cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak için ya da öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır. Burada "okuyucularına" kelimesi, cümlenin dolaylı tümlecidir ve bu kelimeden sonra noktalı virgül kullanmak için herhangi bir kural yoktur. Bu durumda noktalı virgül gereksiz ve yanlıştır.
- C) Ankara'ya, İzmir'e ve İstanbul'a gitmeyi çok istiyordu.
- Bu cümlede noktalama yanlışı yoktur.
- Eş görevli kelimeleri (yer adlarını) ayırmak için kullanılan virgüller (Ankara'ya, İzmir'e) doğrudur. Son eş görevli kelimeden önce "ve" bağlacı olduğu için "ve"den önce virgül kullanılmaması da kurala uygundur.
- D) "Acaba gelecek mi?" diye sordu, merakla.
- Bu cümlede noktalama yanlışı yoktur.
- Doğrudan anlatım cümlesi tırnak içine alınmış ve soru cümlesi olduğu için soru işareti tırnak içinde kullanılmıştır, bu doğrudur.
- Alıntı cümleden sonra gelen "diye sordu" ifadesinden sonra kullanılan virgül (sordu,) da doğrudur.
- E) Toplantı 10.30'da başlayacakmış.
- Bu cümlede noktalama yanlışı yoktur.
- Saat ve dakika arasına nokta konulması (10.30) doğrudur.
- Saate gelen ekin kesme işaretiyle ayrılması (30'da) da doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, B seçeneğindeki noktalı virgülün kullanımı yanlıştır.
Cevap B seçeneğidir.
