Mitoz bölünmesi fen bilimleri 7 sınıf Test 1

Bir deneyde, mitoz bölünme geçiren bir hücrenin interfaz evresinde DNA replikasyonu engelleniyor. Bu durumda aşağıdakilerden hangisi beklenir?

A) Hücre bölünmesi normal şekilde tamamlanır
B) Kromozomlar sentromerlerinden ayrılamaz
C) Oluşan yavru hücrelerde kromozom sayısı yarıya iner
D) Yavru hücreler normalden daha az genetik materyal taşır

Sevgili öğrenciler,

Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım. Hücre bölünmesi ve genetik materyalin kopyalanması konularını hatırlayalım.

• 1. Mitoz Bölünme ve İnterfaz Evresi Nedir?
  • Mitoz, bir hücreden genetik olarak özdeş iki yavru hücrenin oluştuğu bir bölünme çeşididir. Vücut hücrelerimizin çoğalmasını sağlar.
  • İnterfaz, hücre bölünmesinin hazırlık evresidir. Bu evre G1, S ve G2 olmak üzere üç alt evreden oluşur.
• 2. DNA Replikasyonunun Önemi (S Evresi):
  • İnterfazın S (Sentez) evresinde, hücrenin genetik materyali olan DNA kendini kopyalar (replike eder).
  • Bu kopyalama sayesinde, her kromozom iki özdeş kardeş kromatitten oluşur. Böylece, hücre bölündüğünde her yavru hücreye ana hücredekiyle aynı miktarda ve kalitede genetik materyal aktarılabilir.
  • Normalde, G1 evresindeki bir hücrede $2C$ kadar DNA varken, S evresi sonunda bu miktar $4C$'ye çıkar. Mitoz sonunda oluşan her yavru hücrede tekrar $2C$ DNA bulunur.
• 3. DNA Replikasyonu Engellenirse Ne Olur?
  • Eğer interfaz evresinde DNA replikasyonu engellenirse, hücrenin DNA miktarı iki katına çıkamaz. Yani, hücre G1 evresindeki $2C$ DNA miktarıyla kalır.
  • Her kromozom, normalde olduğu gibi iki kardeş kromatitli hale gelemez, tek kromatitli olarak kalır.
• 4. Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
  • A) Hücre bölünmesi normal şekilde tamamlanır: DNA replikasyonu olmadan, yavru hücrelere eşit genetik materyal dağıtılamaz. Bu durum, hücre bölünmesinin normal seyrini bozar ve genellikle hücre döngüsü kontrol noktaları tarafından durdurulur. Eğer bölünme devam etse bile, normal bir tamamlanma söz konusu olamaz. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
  • B) Kromozomlar sentromerlerinden ayrılamaz: Kromozomların sentromerlerinden ayrılması, anafaz evresinde kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesiyle gerçekleşir. Eğer DNA replikasyonu olmazsa, zaten kardeş kromatitler oluşmaz. Dolayısıyla ayrılacak bir "kardeş kromatit çifti" de olmaz. Bu ifade, durumun doğrudan bir sonucu değildir ve yanıltıcıdır. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
  • C) Oluşan yavru hücrelerde kromozom sayısı yarıya iner: Kromozom sayısının yarıya inmesi mayoz bölünmeye özgüdür. Mitozda kromozom sayısı sabit kalır. DNA replikasyonu olmasa bile, hücre bölünürse kromozom sayısı yarıya inmez, ancak her kromozom tek kromatitli olur. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
  • D) Yavru hücreler normalden daha az genetik materyal taşır: Normal bir mitozda, S evresinde DNA miktarı iki katına çıkar ($2C \to 4C$), ardından bölünme ile her yavru hücreye $2C$ DNA düşer. Eğer DNA replikasyonu engellenirse, hücre $2C$ DNA ile kalır. Eğer bu hücre bölünmeyi tamamlarsa, oluşan iki yavru hücrenin her biri yaklaşık $1C$ DNA miktarı taşır. Bu da normalde taşıması gereken $2C$ DNA miktarının yarısıdır. Dolayısıyla, yavru hücreler normalden daha az genetik materyal taşımış olur. Bu nedenle D seçeneği doğrudur.

Cevap D seçeneğidir.