12. sınıf inkılap tarihi 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo meb Test 1

Aşağıdakilerden hangisi, Amasya Genelgesi'nde yer alan ve Milli Mücadele'nin gerekçesini ortaya koyan maddelerden biridir?

A) İstanbul Hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir.
B) Sivas'ta milli bir kongre toplanacaktır.
C) Her türlü etki ve denetimden uzak milli bir kurul oluşturulmalıdır.
D) Doğu illeri adına Erzurum'da bir kongre toplanacaktır.
E) Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.

Sevgili öğrenciler, bu soruda Amasya Genelgesi'nin önemini ve Milli Mücadele'nin başlangıç gerekçesini anlamamız isteniyor. Amasya Genelgesi, Milli Mücadele'nin yol haritasını çizen, amaç, gerekçe ve yöntemini belirleyen çok önemli bir belgedir.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangisinin Milli Mücadele'nin "gerekçesini" (yani nedenini, niçinini) ortaya koyduğunu bulalım:

• A) İstanbul Hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir.

  Bu madde, Amasya Genelgesi'nde açıkça yer alan ve Milli Mücadele'nin başlatılmasının temel nedenlerinden birini gösteren ifadedir. Eğer mevcut hükümet (İstanbul Hükümeti) ülkeyi ve milleti koruma görevini yerine getiremiyorsa, o zaman milletin kendi kaderini tayin etmesi ve bağımsızlığını kurtarması için yeni bir yol izlemesi gerekecektir. İşte bu durum, Milli Mücadele'nin ortaya çıkışının "gerekçesidir".

• B) Sivas'ta milli bir kongre toplanacaktır.

  Bu madde, Milli Mücadele'nin "yöntemini" (nasıl yapılacağını) belirten bir karardır. Milletin sesini duyurmak ve ortak bir irade oluşturmak için atılacak adımlardan biridir, ancak mücadelenin neden başlatıldığını açıklamaz.

• C) Her türlü etki ve denetimden uzak milli bir kurul oluşturulmalıdır.

  Bu madde de Milli Mücadele'nin "yöntemini" ve "amacını" (milli iradenin nasıl temsil edileceğini) gösterir. Milletin bağımsızlığını sağlayacak gücün, dış etkilerden arınmış bir yapıya sahip olması gerektiğini belirtir, ancak mücadelenin başlangıç gerekçesi değildir.

• D) Doğu illeri adına Erzurum'da bir kongre toplanacaktır.

  Bu madde de tıpkı B seçeneği gibi, Milli Mücadele'nin "yöntemini" belirten bölgesel bir adımdır. Mücadelenin neden başladığını değil, nasıl ilerleyeceğini gösterir.

• E) Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.

  Bu madde, Amasya Genelgesi'nin en temel "amaç" ve "yöntem" maddesidir. Milli Mücadele'nin hedefinin (bağımsızlık) ve bu hedefe ulaşma yolunun (milletin azim ve kararı) ne olduğunu açıklar. Ancak, bu kararın alınmasına neden olan durumu (gerekçeyi) doğrudan ifade etmez. Bu, "ne yapılacağı" ve "kimin yapacağı" sorusuna cevaptır, "neden yapılacağı" sorusuna değil.

Bu analizler sonucunda, İstanbul Hükümeti'nin görevini yapamadığı tespiti, Milli Mücadele'nin başlatılmasının temel gerekçesini oluşturmaktadır.

Cevap A seçeneğidir.