Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkış amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstanbul Hükümeti'nin görevlendirmesiyle bölgedeki asayişi sağlamak
B) Yeni bir devlet kurmak için halkı örgütlemek
C) İtilaf Devletleri ile barış görüşmeleri yapmak
D) Osmanlı Devleti'nin dağılmasını engellemek
Bu soru, Mustafa Kemal Atatürk'ün Milli Mücadele'yi başlatmak üzere Samsun'a çıkışının ardındaki resmi amacı anlamamızı istiyor. Tarihimizin bu önemli dönüm noktasını daha iyi kavramak için seçenekleri dikkatlice inceleyelim:
- A) İstanbul Hükümeti'nin görevlendirmesiyle bölgedeki asayişi sağlamak: Bu seçenek, Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a gönderilmesinin resmi ve açıkça belirtilen amacıdır. O dönemde Karadeniz Bölgesi'nde Türkler ve Rumlar arasında çatışmalar yaşanıyor, bu durum İtilaf Devletleri tarafından Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi gereğince işgal gerekçesi olarak kullanılabiliyordu. İstanbul Hükümeti, Mustafa Kemal'i 9. Ordu Müfettişi olarak bölgedeki karışıklıkları gidermek, halkın elindeki silahları toplamak ve asayişi sağlamakla görevlendirmiştir. Mustafa Kemal Paşa, bu görevi Anadolu'ya geçmek ve Milli Mücadele'yi başlatmak için bir fırsat olarak değerlendirmiştir.
- B) Yeni bir devlet kurmak için halkı örgütlemek: Bu, Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışının gerçek ve gizli amacıydı. O, Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu durumdan kurtulmasının tek yolunun ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet kurmak olduğunu biliyordu. Ancak bu amaç, Samsun'a gönderilişinin resmi gerekçesi değildi; tam tersine, bu amacı gizli tutarak Anadolu'ya geçişini sağlamıştır.
- C) İtilaf Devletleri ile barış görüşmeleri yapmak: Barış görüşmeleri yapmak, İstanbul Hükümeti'nin ve Hariciye Nezareti'nin (Dışişleri Bakanlığı) sorumluluğundaydı. Mustafa Kemal'in Samsun'a gönderilme amacı, askeri bir görevdi ve barış görüşmeleriyle doğrudan bir ilgisi yoktu.
- D) Osmanlı Devleti'nin dağılmasını engellemek: Mustafa Kemal'in genel olarak vatansever bir lider olarak amacı elbette Osmanlı Devleti'nin tamamen dağılmasını engellemek ve ülkeyi kurtarmaktı. Ancak Samsun'a çıkışının spesifik ve resmi amacı, bölgedeki asayişi sağlamaktı. Onun bu görevi kabul etmesindeki nihai hedef, ülkeyi kurtarmak olsa da, soruda Samsun'a çıkışının amacı sorulduğunda, resmi görevi önceliklidir.
Mustafa Kemal Paşa, İstanbul Hükümeti tarafından verilen asayişi sağlama görevini bir paravan olarak kullanmış, Anadolu'ya geçerek Milli Mücadele'nin fitilini ateşlemiştir. Ancak soruda belirtilen "Samsun'a çıkış amacı" ifadesi, onun resmi göreviyle ilgilidir.
Cevap A seçeneğidir.
