Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasından sonra işgallerin başlaması üzerine halkın gösterdiği ilk tepki aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstanbul Hükûmeti'ne destek vermek
B) İşgallere karşı direniş cemiyetleri kurmak
C) İtilaf Devletleri ile iş birliği yapmak
D) Padişahın emirlerine uymak
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası Anadolu'da yaşanan gelişmeleri ve Türk halkının bu duruma verdiği tepkileri anlamamız açısından çok önemlidir. Adım adım inceleyelim:
- Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Önemi: Birinci Dünya Savaşı'nı bitiren bu antlaşma, Osmanlı Devleti için çok ağır şartlar içeriyordu. Özellikle 7. maddesi ("İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecektir.") ve 24. maddesi (Doğu Anadolu'daki altı ilde karışıklık çıkarsa buralar işgal edilebilecektir.) işgallere yasal zemin hazırlamıştı.
- İşgallerin Başlaması: Antlaşmanın imzalanmasının hemen ardından İtilaf Devletleri, başta Musul olmak üzere stratejik öneme sahip birçok bölgeyi işgal etmeye başladılar. Bu işgaller, Türk halkında büyük bir endişe ve öfke yarattı.
- Halkın İlk Tepkisi: İstanbul Hükûmeti'nin işgaller karşısında yeterince güçlü bir duruş sergileyememesi ve padişahın da fiilen esir durumunda olması nedeniyle, Anadolu halkı kendi kaderini kendi eline almaya karar verdi. İşgallere karşı ilk ve en yaygın tepki, bölgesel direniş örgütlenmeleri kurmak oldu. Bu örgütlenmeler, "Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri" (Hakları Savunma Cemiyetleri) ve "Kuvâ-yi Milliye" (Milli Kuvvetler) adı altında ortaya çıktı. Amaçları, kendi bölgelerini düşman işgalinden korumaktı.
- A seçeneği neden doğru değil? İstanbul Hükûmeti'ne destek vermek: İstanbul Hükûmeti, işgallere karşı etkili bir direniş gösteremediği için halkın büyük çoğunluğundan destek yerine hayal kırıklığı ve tepki görüyordu. Halkın ilk tepkisi, kendi direnişini örgütlemekti.
- C seçeneği neden doğru değil? İtilaf Devletleri ile iş birliği yapmak: Türk halkının genel eğilimi, işgalcilere karşı direnmekti, onlarla iş birliği yapmak değil. İş birliği yapanlar azınlıkta kalmış ve vatan haini olarak görülmüştür.
- D seçeneği neden doğru değil? Padişahın emirlerine uymak: Padişah, işgal güçlerinin baskısı altındaydı ve çoğu emri işgallere karşı direnişi engellemeye yönelikti. Halkın ilk tepkisi, bu emirlere uymak yerine kendi direnişini örgütlemek oldu.
Bu bilgiler ışığında, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası başlayan işgallere karşı halkın gösterdiği ilk ve en önemli tepkinin, kendi bölgelerini savunmak amacıyla direniş cemiyetleri kurmak olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
