Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin 17. yüzyılda yaşadığı iç isyanların (Celali İsyanları) nedenlerinden biri değildir?
A) Tımar sisteminin bozulması
B) Ağır vergiler
C) Merkezi otoritenin zayıflaması
D) Avrupa'da Rönesans'ın başlaması
E) Devlet görevlerine atamalarda adaletsizlik
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım!
Sorumuz, Osmanlı Devleti'nin 17. yüzyılda yaşadığı iç isyanların (Celali İsyanları) nedenlerinden hangisinin olmadığı üzerine. Öncelikle Celali İsyanları'nın ne olduğunu ve nedenlerini hatırlayalım.
- Celali İsyanları: 17. yüzyılda Anadolu'da çıkan, devlete karşı büyük bir tehdit oluşturan isyanlardır. Bu isyanların birçok nedeni vardı.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Tımar sisteminin bozulması: Tımar sistemi, devletin asker ve memur yetiştirmek için kullandığı bir toprak sistemidir. Bu sistemin bozulması, geçim sıkıntısı çeken insanların sayısını artırmış ve isyanlara zemin hazırlamıştır. Yani bu bir neden olabilir.
- B) Ağır vergiler: Devletin savaşlar ve diğer giderleri karşılamak için halktan aldığı vergilerin artması, halkın ekonomik olarak zorlanmasına ve isyan etmesine yol açmıştır. Bu da bir neden olarak kabul edilebilir.
- C) Merkezi otoritenin zayıflaması: Merkezi otoritenin zayıflaması, devletin isyanları kontrol etme yeteneğini azaltmış ve isyancıların cesaretini artırmıştır. Bu da isyanların nedenlerinden biridir.
- D) Avrupa'da Rönesans'ın başlaması: Rönesans, Avrupa'da bilim, sanat ve düşünce alanında yaşanan büyük bir gelişmedir. Rönesans'ın Osmanlı Devleti'ndeki iç isyanlarla doğrudan bir ilgisi bulunmamaktadır. Rönesans, Avrupa'yı etkilemiş olsa da, Osmanlı'daki Celali İsyanları'nın temel nedeni değildir.
- E) Devlet görevlerine atamalarda adaletsizlik: Liyakat yerine rüşvet ve iltimasın yaygınlaşması, yetenekli insanların dışlanmasına ve devlete olan güvenin azalmasına neden olmuştur. Bu durum da isyanlara katkıda bulunmuştur.
Gördüğümüz gibi A, B, C ve E seçenekleri Celali İsyanları'nın nedenleri arasında sayılabilirken, D seçeneği (Avrupa'da Rönesans'ın başlaması) bu isyanlarla doğrudan ilişkili değildir.
Bu nedenle cevap D seçeneğidir.
