🎓 11. sınıf edebiyat 2. dönem 2. yazılı 3. senaryo meb Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, 11. sınıf edebiyat 2. dönem 2. yazılı sınavının 3. senaryosuna yönelik MEB testinde çıkabilecek konuları kapsamaktadır. Ağırlıklı olarak edebi akımlar, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı ve şiir bilgisi konularına odaklanılmıştır.
📌 Edebi Akımlar
Edebi akımlar, belirli bir dönemde ortaya çıkan, sanatçıların dünya görüşlerini, sanat anlayışlarını ve eserlerini etkileyen düşünce sistemleridir.
- Klasisizm: Antik Yunan ve Roma sanatını örnek alır. Akıl, mantık ve ölçülülük önemlidir.
- Romantizm: Duygu, hayal gücü ve bireysellik ön plandadır. Doğa sevgisi ve melankoli yaygındır.
- Realizm: Gerçekçilik akımıdır. Gözleme dayalı, nesnel bir anlatım hedeflenir.
- Naturalizm: Realizmin bir ileri aşamasıdır. Bilimsel yöntemlerle insanı ve toplumu inceler. Soy ve çevrenin insan üzerindeki etkileri vurgulanır.
- Sembolizm: Anlam kapalılığı ve sembollerle anlatım önemlidir. Dış dünyanın nesnel gerçekliği yerine, iç dünyanın duygu ve izlenimlerini yansıtır.
- Sürrealizm: Bilinçaltının ve düşlerin dünyasına yönelir. Akıl ve mantık dışı öğeler kullanılır.
⚠️ Dikkat: Her akımın kendine özgü özellikleri ve temsilcileri vardır. Sınavda akımların temel prensiplerini ve önemli temsilcilerini bilmek önemlidir.
📌 Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı (1923-1950)
Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte edebiyatımızda da önemli değişimler yaşanmıştır. Bu dönemde milli değerlere önem verilmiş, Anadolu ve halk gerçekliği ön plana çıkmıştır.
- Beş Hececiler: Milli Edebiyat akımının etkisiyle hece ölçüsünü kullanmışlardır. Sade bir dille memleket sevgisini işlemişlerdir.
- Yedi Meşaleciler: Edebiyatımızda canlılık ve yenilik arayışında olmuşlardır. Fransız edebiyatından etkilenmişlerdir.
- Ahmet Hamdi Tanpınar: Romanlarında psikolojik derinliklere inmiş, zaman ve mekan kavramlarını farklı bir şekilde işlemiştir.
- Peyami Safa: Toplumsal sorunları ve insan psikolojisini romanlarında başarıyla yansıtmıştır.
- Sabahattin Ali: Toplumcu gerçekçi bir anlayışla eserler vermiştir. Köy ve kasaba insanının sorunlarını dile getirmiştir.
💡 İpucu: Bu dönemdeki önemli sanatçıların eserlerini ve edebi kişiliklerini bilmek sınavda size avantaj sağlayacaktır.
📌 Şiir Bilgisi
Şiir, duygu, düşünce ve hayallerin ahenkli bir şekilde ifade edildiği edebi bir türdür. Şiirin temel unsurları arasında ölçü, uyak, redif, dize, kıta ve ahenk unsurları yer alır.
- Ölçü (Vezin): Dizelerdeki hece sayısı veya hecelerin uzunluk ve kısalık değerlerine göre belirlenen ahenk unsurudur. Hece ölçüsü ve serbest ölçü olmak üzere iki temel ölçü türü vardır.
- Uyak (Kafiye): Dize sonlarında tekrar eden ses benzerlikleridir. Yarım uyak, tam uyak, zengin uyak ve tunç uyak gibi çeşitleri vardır.
- Redif: Dize sonlarında tekrar eden aynı anlamdaki kelime veya kelime gruplarıdır.
- Dize (Mısra): Şiirin her bir satırına denir.
- Kıta: Birden fazla dizeden oluşan anlamlı bölümdür.
- Ahenk Unsurları: Şiirde ritmi ve müziği sağlayan unsurlardır. Aliterasyon, asonans, yineleme gibi unsurlar ahengi güçlendirir.
📝 Not: Şiirde kullanılan edebi sanatları (teşbih, istiare, mecaz vb.) bilmek, şiiri anlamlandırmada önemlidir.
