🎓 6. sınıf bilişim teknolojileri 1. dönem 2. yazılı 1. senaryo test 2 - Ders Notu
Merhaba sevgili öğrenciler! 👋 Bu ders notu, 6. sınıf bilişim teknolojileri 1. dönem 2. yazılı sınavına hazırlanırken size yardımcı olacak temel konuları sade ve anlaşılır bir dille özetlemektedir. Sınavınız genellikle bilgisayarın temel yapısı, dosya yönetimi, internet kullanımı ve güvenliği ile dijital vatandaşlık gibi konuları kapsar.
📌 Bilgisayarın Temel Yapısı: Donanım ve Yazılım
Bilgisayarlar, iki ana bölümden oluşur: Donanım ve Yazılım. Bu iki parça birbiriyle uyumlu çalışarak bilgisayarımızı kullanmamızı sağlar.
- Donanım (Hardware): Bilgisayarın elle tutulabilen, gözle görülebilen fiziksel parçalarıdır. Örnek olarak klavye, fare, ekran, kasa, işlemci, RAM, sabit disk verilebilir.
- Yazılım (Software): Bilgisayarın çalışmasını sağlayan, programlar ve komutlar bütünüdür. Elle tutulamazlar ama bilgisayarın ne yapacağını söylerler.
- Sistem Yazılımları: Bilgisayarın temel işlevlerini yöneten yazılımlardır. En bilinen örneği İşletim Sistemleridir (Windows, macOS, Linux).
- Uygulama Yazılımları: Belirli bir görevi yerine getirmek için tasarlanmış yazılımlardır. Örnek: Word, Excel, oyunlar, internet tarayıcıları.
💡 İpucu: Donanım bir araba gibidir, yazılım ise o arabayı sürmek için kullandığınız kurallar ve harita gibidir. İkisi olmadan yolculuk yapamazsınız!
📌 İşletim Sistemi ve Dosya Yönetimi
İşletim sistemi, bilgisayarın beyni gibidir. Tüm donanım ve yazılımların birbiriyle iletişim kurmasını, sizin bilgisayarla kolayca etkileşim kurmanızı sağlar.
- İşletim Sistemi: Bilgisayarın açılmasını, programların çalışmasını, donanımların yönetilmesini sağlayan ana yazılımdır. Windows, macOS, Linux, Android, iOS popüler işletim sistemleridir.
- Dosya: Bilgisayarda sakladığımız her bilgiye dosya denir. Resimler, yazılar, müzikler, videolar birer dosyadır. Her dosyanın bir adı ve uzantısı (örneğin .jpg, .docx, .mp3) vardır.
- Klasör (Dizin): Dosyaları düzenli bir şekilde bir arada tutmaya yarayan sanal kutulardır. Klasörler içine başka klasörler de koyabiliriz.
- Dosya ve Klasör İşlemleri:
- Oluşturma: Yeni bir dosya veya klasör oluşturmak.
- Yeniden Adlandırma: Bir dosya veya klasörün adını değiştirmek.
- Taşıma/Kopyalama: Dosya veya klasörü bir yerden başka bir yere aktarmak. Kopyalama orijinali yerinde bırakır, taşıma ise orijinali kaldırır.
- Silme: Dosya veya klasörü bilgisayardan kaldırmak. Silinen dosyalar genellikle Geri Dönüşüm Kutusu'na gider.
⚠️ Dikkat: Dosya uzantıları, bilgisayarın o dosyayı hangi programla açacağını anlamasına yardımcı olur. Uzantıları değiştirmek dosyanın bozulmasına neden olabilir.
📌 İnternet ve Güvenli İnternet Kullanımı
İnternet, dünya genelindeki bilgisayarların birbirine bağlı olduğu dev bir ağdır. Bilgiye ulaşmak, iletişim kurmak ve eğlenmek için harika bir araçtır. Ancak güvenli kullanmak çok önemlidir.
- İnternet Tarayıcısı: İnternet sitelerine girmek için kullandığımız programlardır. Örnek: Google Chrome, Mozilla Firefox, Microsoft Edge.
- Arama Motoru: İnternette bilgi bulmamızı sağlayan web siteleridir. Örnek: Google, Yandex, Bing.
- Güvenli İnternet Kullanımı Kuralları:
- Kişisel bilgilerinizi (ad, soyad, adres, telefon, okul adı) tanımadığınız kişilerle paylaşmayın.
- Tanımadığınız kişilerden gelen linklere tıklamayın, dosyaları indirmeyin.
- Şifrelerinizi kimseyle paylaşmayın ve güçlü şifreler (büyük/küçük harf, rakam, sembol içeren) kullanın.
- Zorbalığa uğradığınızda veya rahatsız edici içerikle karşılaştığınızda bir yetişkine haber verin.
- İnternette geçirdiğiniz zamanı dengeleyin, gerçek hayatı unutmayın.
💡 İpucu: Bir web sitesinin güvenli olup olmadığını anlamak için adres çubuğunda "https://" ifadesinin olup olmadığına ve kilit simgesine dikkat edin.
📌 Dijital Vatandaşlık ve Etik
İnternet ortamında da tıpkı gerçek hayattaki gibi belirli kurallara ve sorumluluklara uymamız gerekir. Buna dijital vatandaşlık denir.
- Dijital Vatandaşlık: İnterneti kullanırken sorumluluk sahibi, saygılı ve etik kurallara uygun davranmaktır.
- Telif Hakları: Sanatçıların, yazarların, yazılımcıların ve diğer yaratıcı kişilerin eserleri üzerindeki yasal haklarıdır. Başkalarının eserlerini izinsiz kopyalamak veya kullanmak telif hakkı ihlalidir.
- Siber Zorbalık: İnternet veya dijital teknolojiler aracılığıyla bir kişiyi kasıtlı olarak rahatsız etmek, utandırmak veya tehdit etmektir. Asla yapmamalı ve yapanları engellemeliyiz.
- Netiket (İnternet Adabı): İnternet ortamında uyulması gereken görgü kurallarıdır. Saygılı olmak, büyük harflerle yazmaktan kaçınmak (çünkü bağırmak anlamına gelir), başkalarının özel hayatına saygı duymak gibi.
- Bilgi Kirliliği: İnternette doğru olmayan, yanıltıcı veya gereksiz bilgilerin yayılmasıdır. Gördüğünüz her bilginin doğruluğunu araştırmadan inanmayın ve paylaşmayın.
⚠️ Dikkat: İnternette paylaştığınız her şeyin kalıcı olabileceğini unutmayın. Bu yüzden ne paylaştığınıza çok dikkat edin.
📝 Umarım bu ders notları sınavınıza hazırlanırken size çok yardımcı olur. Başarılar dilerim!
