Aşağıdaki cümlelerden hangisi nesnel bir yargı içermektedir?
A) Mavi, en huzur veren renktir.
B) Orhan Pamuk, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan ilk Türk yazardır.
C) Klasik müzik dinlemek, insanı daha zeki yapar.
D) Bu filmin konusu oldukça sıkıcıydı.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bizden nesnel bir yargı içeren cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle "nesnel yargı" ve "öznel yargı" kavramlarını hatırlayalım:
- Nesnel yargı: Kişiden kişiye değişmeyen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilir, herkesçe kabul gören, gözlemlere ve verilere dayanan yargılardır. Yani, "bu böyledir" diyebileceğimiz, kişisel duygu ve düşüncelerden arınmış ifadelerdir.
- Öznel yargı: Kişiden kişiye değişen, kişisel duygu, düşünce, beğeni veya yorum içeren yargılardır. Bu tür yargılar kanıtlanamaz, çünkü bir kişi için doğru olan başka bir kişi için yanlış olabilir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Mavi, en huzur veren renktir.
Bu cümle, "mavi" renginin "en huzur veren" renk olduğunu belirtiyor. Ancak renklerin insanlar üzerindeki etkisi kişiden kişiye değişir. Kimine göre mavi huzur verirken, kimine göre yeşil veya başka bir renk huzur verebilir. Bu, kişisel bir beğeni ve yoruma dayandığı için öznel bir yargıdır.
- B) Orhan Pamuk, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan ilk Türk yazardır.
Bu cümle, Orhan Pamuk'un Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan ilk Türk yazar olduğu bilgisini veriyor. Bu bilgi, tarihsel bir gerçektir ve kaynaklardan doğrulanabilir. Orhan Pamuk 2006 yılında bu ödülü almıştır ve ondan önce hiçbir Türk yazar bu ödülü kazanmamıştır. Bu durum, kişisel duygu veya düşünceye bağlı değildir, herkes için aynıdır. Dolayısıyla bu, nesnel bir yargıdır.
- C) Klasik müzik dinlemek, insanı daha zeki yapar.
Bu cümle, klasik müzik dinlemenin insanı daha zeki yaptığı iddiasını taşıyor. Müzik dinlemenin bilişsel faydaları üzerine çeşitli araştırmalar olsa da, "daha zeki yapar" gibi kesin bir ifade, bilimsel olarak evrensel ve tartışmasız bir gerçek olarak kabul edilmemektedir. Bu tür bir iddia, kişisel bir inanç veya yorum olarak algılanabilir ve kesin bir kanıtı olmadığı sürece öznel bir yargı olarak değerlendirilir.
- D) Bu filmin konusu oldukça sıkıcıydı.
Bu cümle, bir filmin konusunun "oldukça sıkıcı" olduğunu belirtiyor. Bir filmin sıkıcı olup olmaması tamamen izleyicinin kişisel beğenisine ve beklentilerine bağlıdır. Bir kişi için sıkıcı olan bir film, başka bir kişi için çok sürükleyici olabilir. Bu, kişisel bir duygu ve yoruma dayandığı için öznel bir yargıdır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, sadece B seçeneğindeki yargının kişisel görüşlerden bağımsız, doğruluğu kanıtlanabilir bir bilgi olduğunu görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
