Sevgili öğrenciler, bu soru Anadolu uygarlıklarının önemli özelliklerinden birini, yani hukuk alanındaki katkılarını ölçmektedir. Tarih boyunca medeniyetler, toplumsal düzeni sağlamak için çeşitli kurallar geliştirmişlerdir. Bu kuralların yazılı hale getirilmesi, hem kalıcılık hem de adalet açısından büyük bir adımdır.
- A) Urartular: Urartular, Doğu Anadolu'da yaşamış güçlü bir uygarlıktır. Madencilik, kale mimarisi ve sulama kanalları konusunda oldukça ileri gitmişlerdir. Ancak, Anadolu'da ilk yazılı hukuk kurallarını oluşturan uygarlık olarak bilinmezler.
- B) Lidyalılar: Lidyalılar, Batı Anadolu'da yaşamış ve tarihe en büyük katkıları parayı icat etmeleri olmuştur. Bu sayede ticarette büyük bir devrim yaratmışlardır. Ancak, yazılı hukuk kurallarıyla değil, ekonomik yenilikleriyle tanınırlar.
- C) Hititler: Hititler, M.Ö. 17. yüzyılda Anadolu'da büyük bir imparatorluk kurmuşlardır. Onları diğer uygarlıklardan ayıran en önemli özelliklerden biri, Anadolu'da bilinen ilk yazılı hukuk kurallarını oluşturmuş olmalarıdır. Bu kanunlar, "Hitit Kanunları" olarak bilinir ve Mezopotamya'daki Hammurabi Kanunları'na göre daha insancıl bir yapıya sahipti. Ölüm cezası ve kısas (göze göz, dişe diş) yerine daha çok tazminat ve para cezaları ön plandaydı. Bu durum, Hititlerin devlet yönetiminde hukuka verdikleri önemi ve medeniyet seviyelerini açıkça göstermektedir.
- D) Frigler: Frigler, Orta Anadolu'da yaşamış bir uygarlıktır. Tarım, hayvancılık, dokumacılık ve özellikle mobilyacılıkta gelişmişlerdir. Ünlü "Tapates" adı verilen halıları ve fibula adı verilen çengelli iğneleriyle tanınırlar. Ancak, yazılı hukuk kuralları ile öne çıkan bir uygarlık değillerdir.
- E) İyonlar: İyonlar, Batı Anadolu'da Ege kıyılarında şehir devletleri şeklinde örgütlenmişlerdir. Bilim, felsefe ve sanatta çok ileri gitmişler ve Antik Yunan medeniyetine büyük katkılar sağlamışlardır. Ancak, Anadolu'daki ilk yazılı hukuk kurallarını oluşturan uygarlık olarak Hititler'den çok daha sonraki bir döneme aittirler ve bu alanda öncü değillerdir.
Bu bilgiler ışığında, Anadolu'da hukuk kurallarını ilk kez yazılı hale getiren uygarlığın Hititler olduğu açıktır.
Cevap C seçeneğidir.
