Aşağıdakilerden hangisi süngerimsi kemik dokusunun bulunduğu yerlerden biridir?
A) Uzun kemiklerin ortası (diafiz)Merhaba sevgili öğrenciler!
Kemiklerimiz, vücudumuza destek sağlayan, organlarımızı koruyan ve hareket etmemizi sağlayan çok önemli yapılardır. Kemik dokusu, yoğunluğuna ve yapısına göre iki ana türe ayrılır: sıkı (kompakt) kemik dokusu ve süngerimsi (kansellöz) kemik dokusu. Bu soruda, süngerimsi kemik dokusunun nerede bulunduğunu anlamaya çalışacağız.
Süngerimsi kemik dokusu, adından da anlaşılacağı gibi, gözenekli ve süngerimsi bir yapıya sahiptir. İçinde boşluklar ve kemik iliği (özellikle kırmızı kemik iliği) bulunur. Bu doku, kemiklere hafiflik kazandırır ve farklı yönlerden gelen kuvvetlere karşı direnç sağlar. Ayrıca, kan hücrelerinin üretildiği kırmızı kemik iliğini barındırır.
Vücudumuzdaki uzun kemikler (kol ve bacak kemikleri gibi) iki ana bölümden oluşur:
Uzun kemiklerin diafiz kısmı, esas olarak sıkı (kompakt) kemik dokusundan oluşur. Bu doku, kemiğe maksimum güç ve dayanıklılık sağlar. Diafizin içinde ise sarı kemik iliği bulunan bir boşluk (ilik kanalı) yer alır. Bu nedenle, diafiz süngerimsi kemik dokusunun ana bulunduğu yer değildir.
Uzun kemiklerin epifiz kısımları, eklemlerle bağlantı kuran ve vücut ağırlığının veya kas kuvvetlerinin neden olduğu baskılara maruz kalan bölgelerdir. Bu bölgelerde yoğun olarak süngerimsi kemik dokusu bulunur. Süngerimsi yapı, kemiğin bu bölgelerde daha hafif olmasını sağlarken, aynı zamanda farklı yönlerden gelen stresleri emerek dağıtır. Ayrıca, kırmızı kemik iliği de bu bölgedeki süngerimsi kemik dokusunun boşluklarında yer alır.
Kafatası kemikleri gibi yassı kemikler, genellikle dışta ve içte sıkı kemik dokusu tabakalarına sahiptir. Bu sıkı kemik tabakalarının arasında ise süngerimsi kemik dokusu (diploe adı verilir) bulunur. Ancak, soruda "dış yüzeyi" denildiği için, dış yüzey doğrudan süngerimsi kemik dokusu değil, sıkı kemik dokusu ile kaplıdır.
Kaburga kemikleri de yassı kemikler grubuna girer. Tıpkı kafatası kemikleri gibi, kaburga kemiklerinin de dış ve iç yüzeyleri sıkı kemik dokusundan oluşurken, ortalarında süngerimsi kemik dokusu bulunur. "Tamamı" ifadesi, kemiğin her yerinin süngerimsi olduğu anlamına geleceği için doğru değildir. Yüzeyleri sıkı kemik dokusudur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, süngerimsi kemik dokusunun en belirgin ve yoğun olarak bulunduğu yerlerden biri, uzun kemiklerin uç kısımları olan epifizlerdir. Bu yapı, hem kemiğe hafiflik kazandırır hem de eklemler üzerindeki baskıyı dağıtmaya yardımcı olur.
Cevap B seçeneğidir.
