Sevgili öğrenciler, bu soruda Milli Mücadele döneminde kazanılan diplomatik başarıları ve bu başarıların dışında kalan antlaşmayı belirleyeceğiz. Milli Mücadele, sadece cephelerde kazanılan zaferlerle değil, aynı zamanda uluslararası alanda imzalanan antlaşmalarla da büyük başarılar elde etmiştir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920): Bu antlaşma, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır. Ermenistan ile imzalanmıştır. Doğu Cephesi'ndeki askeri zaferin ardından imzalanması, TBMM'nin uluslararası tanınırlığını sağlaması ve doğu sınırlarımızın güvenliğini büyük ölçüde temin etmesi açısından önemli bir diplomatik başarıdır.
- B) Moskova Antlaşması (16 Mart 1921): Sovyet Rusya ile imzalanan bu antlaşma, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki konumunu güçlendirmiştir. Sovyet Rusya, Misak-ı Milli'yi tanıyan ilk büyük devletlerden biri olmuştur. Bu antlaşma ile TBMM, hem siyasi ve askeri destek almış hem de doğu sınırlarımızın büyük bir kısmı kesinleşmiştir. Bu yönleriyle büyük bir diplomatik başarıdır.
- C) Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921): Fransa ile imzalanan bu antlaşma, Güney Cephesi'ndeki savaşları sona erdirmiş ve Fransa'nın TBMM Hükümeti'ni resmen tanımasını sağlamıştır. Hatay hariç bugünkü Suriye sınırımız çizilmiş, Fransa Anadolu'dan çekilmiştir. Bu antlaşma, İtilaf Devletleri arasındaki birliği bozması ve TBMM'nin diplomatik gücünü göstermesi açısından önemli bir başarıdır.
- D) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923): Türk Kurtuluş Savaşı'nın ardından İtilaf Devletleri ile imzalanan bu antlaşma, yeni Türk Devleti'nin tapu senedi niteliğindedir. Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda tam bağımsızlığını, egemenliğini ve bugünkü sınırlarını tescil etmiştir. Kapitülasyonlar, azınlıklar, boğazlar gibi birçok önemli sorun Türkiye lehine çözülmüştür. Bu antlaşma, Milli Mücadele'nin en büyük diplomatik zaferidir.
- E) Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): Bu antlaşma, Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır. Ancak bu antlaşma, Osmanlı Devleti'nin topraklarını parçalamayı, egemenliğini kısıtlamayı ve Türk milletini esarete mahkum etmeyi amaçlayan ağır şartlar içeren bir dayatmaydı. TBMM Hükümeti tarafından hiçbir zaman kabul edilmemiş, hukuken geçersiz sayılmış ve Milli Mücadele'nin temel hedeflerinden biri bu antlaşmayı yırtıp atmak olmuştur. Dolayısıyla Sevr Antlaşması, Milli Mücadele'nin diplomatik bir başarısı değil, aksine reddettiği ve ortadan kaldırdığı bir dayatmadır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Gümrü, Moskova, Ankara ve Lozan Antlaşmaları, Milli Mücadele'nin uluslararası alanda kazandığı önemli diplomatik başarılardır. Sevr Antlaşması ise Türk milletine dayatılan ve Milli Mücadele ile ortadan kaldırılan bir antlaşma olduğu için diplomatik bir başarı olarak kabul edilemez.
Cevap E seçeneğidir.
