Merhaba sevgili öğrenciler,
Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti'nin tapu senedi niteliğinde olan ve yeni Türk devletinin uluslararası alanda tanınmasını sağlayan çok önemli bir belgedir. Bu antlaşma ile birçok sorun çözüme kavuşturulmuş, ancak bazı konular da ileriye bırakılmıştır. Şimdi sorumuzda verilen seçenekleri tek tek inceleyerek, Lozan'da çözülemeyen konuyu bulalım:
- A) Boğazlar sorunu: Lozan Barış Antlaşması'nda Boğazlar sorunu, uluslararası bir komisyonun yönetimine bırakılarak ve Boğazların her iki yakasının askerden arındırılması kararıyla geçici bir çözüme kavuşturulmuştur. Bu durum, Türkiye'nin tam egemenliğini sağlamasa da, o an için bir çözüm olarak kabul edilmiştir. Daha sonra 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye'nin tam egemenliği sağlanmıştır. Dolayısıyla Lozan'da bir çözüme bağlanmıştır.
- B) Musul sorunu: Lozan Barış Antlaşması'nda Musul sorunu, Türkiye ile İngiltere arasında doğrudan görüşmeler yoluyla dokuz ay içinde çözüme kavuşturulması kararlaştırılan bir konu olmuştur. Eğer bu süre içinde bir anlaşmaya varılamazsa, konunun Milletler Cemiyeti'ne götürülmesi öngörülmüştür. Bu durum, Musul'un Lozan'da çözüme kavuşturulamadığını ve antlaşma sonrası Türkiye ile İngiltere arasında ciddi bir sorun olarak devam ettiğini açıkça göstermektedir.
- C) Kapitülasyonlar: Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin ekonomik ve hukuki bağımsızlığını kısıtlayan ayrıcalıklardı. Lozan Barış Antlaşması ile kapitülasyonlar tamamen ve kesin olarak kaldırılmıştır. Bu, Türkiye için büyük bir diplomatik zafer ve tam bağımsızlık yolunda atılmış önemli bir adımdır. Dolayısıyla çözüme kavuşturulmuştur.
- D) Dış borçlar: Osmanlı Devleti'nden kalan dış borçlar, Lozan Antlaşması'nda çözüme kavuşturulmuştur. Borçlar, Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılan devletler arasında paylaştırılmış ve Türkiye'nin payına düşen borçların ödeme koşulları belirlenmiştir. Dolayısıyla çözüme kavuşturulmuştur.
- E) Azınlık hakları: Lozan Barış Antlaşması ile Türkiye'deki azınlıklar (gayrimüslimler) tanımlanmış ve uluslararası güvence altına alınmıştır. Ayrıca, Türkiye ile Yunanistan arasında nüfus mübadelesi (İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türkler hariç) kararı alınarak azınlık sorununun önemli bir kısmı çözüme kavuşturulmuştur. Dolayısıyla çözüme kavuşturulmuştur.
Görüldüğü üzere, Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayan ve Türkiye ile İngiltere arasında sorun olmaya devam eden konu Musul sorunudur.
Cevap B seçeneğidir.
