Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin ardından imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gümrü Antlaşması
B) Moskova Antlaşması
C) Ankara Antlaşması
D) Kars Antlaşması
E) Mudanya Ateşkes Antlaşması
Sevgili öğrenciler, bu soruda Kurtuluş Savaşı dönemindeki Doğu Cephesi'nde yaşanan önemli bir gelişmeyi ve sonucunu öğreniyoruz. Adım adım inceleyelim:
- Doğu Cephesi'nin Önemi: Kurtuluş Savaşı'nda açılan ilk cephelerden biri Doğu Cephesi'dir. Bu cephede, I. Dünya Savaşı'ndan sonra bölgede hak iddia eden ve işgal faaliyetlerinde bulunan Ermeni kuvvetleriyle mücadele edilmiştir.
- Kazım Karabekir Paşa ve Zafer: Doğu Cephesi Komutanı Kazım Karabekir Paşa, komutasındaki 15. Kolordu ile Ermeni ordusuna karşı büyük bir başarı kazanmıştır. Bu zafer sonucunda Kars, Sarıkamış ve Gümrü gibi stratejik şehirler geri alınmıştır.
- Gümrü Antlaşması: Ermeni ordusunun ağır bir yenilgi almasının ardından, Ermenistan Hükümeti TBMM Hükümeti ile barış yapmak zorunda kalmıştır. 2-3 Aralık 1920 tarihinde imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşma olma özelliğini taşır. Bu antlaşma ile Ermenistan, Sevr Antlaşması'nı tanımadığını kabul etmiş, Doğu Anadolu'daki toprak iddialarından vazgeçmiş ve Kars ile çevresi Türkiye'ye bırakılmıştır. Bu antlaşma, Doğu Cephesi'ndeki askeri zaferi siyasi bir zafere dönüştürmüştür.
- Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- B) Moskova Antlaşması: 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile imzalanmıştır. Doğu sınırlarının kesinleşmesinde önemli rol oynasa da, doğrudan Ermenilere karşı kazanılan zaferin ardından imzalanan antlaşma değildir.
- C) Ankara Antlaşması: 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanmıştır. Güney Cephesi'ni kapatan ve Hatay hariç bugünkü Suriye sınırımızı belirleyen bir antlaşmadır.
- D) Kars Antlaşması: 13 Ekim 1921'de TBMM Hükümeti ile Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri arasında imzalanmıştır. Gümrü ve Moskova Antlaşmaları'nın devamı niteliğindedir ve Doğu sınırlarını kesinleştiren son antlaşmadır. Ancak ilk antlaşma değildir.
- E) Mudanya Ateşkes Antlaşması: 11 Ekim 1922'de Türk ordusunun Batı Cephesi'ndeki zaferlerinin ardından İtilaf Devletleri ile imzalanmıştır. Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhasını sona erdiren ve Lozan Barış Konferansı'na giden yolu açan bir ateşkes antlaşmasıdır.
Bu bilgiler ışığında, Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin ardından imzalanan antlaşma Gümrü Antlaşması'dır.
Cevap A seçeneğidir.
