Sevgili öğrenciler, bu soru Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki önemli dönüm noktalarından birini anlamamız için harika bir fırsat sunuyor. Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) kuruluşu, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesindeki kararlılığının ve egemenliğini eline alma arzusunun en somut göstergesidir.
Şimdi adım adım bu önemli olayı inceleyelim:
- Osmanlı Mebusan Meclisi'nin Durumu: Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra İstanbul işgal altındaydı. İşgal güçleri, Osmanlı Devleti'nin başkenti olan İstanbul'da bulunan Mebusan Meclisi'nin çalışmalarını engelliyor ve milletvekilleri üzerinde baskı kuruyordu.
- İstanbul'un İşgali ve Meclisin Kapatılması: İtilaf Devletleri, 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etti. Bu işgal sırasında birçok milletvekili tutuklandı veya sürgüne gönderildi. Bu durum, Osmanlı Mebusan Meclisi'nin fiilen çalışamaz hale gelmesine ve dağılmasına neden oldu.
- Yeni Bir Meclis İhtiyacı: İstanbul'daki meclisin dağılmasıyla birlikte, milli mücadelenin merkezi olan Ankara'da, milletin bağımsızlık iradesini temsil edecek yeni bir meclisin toplanması zorunlu hale geldi. Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları, milli egemenliğe dayalı, bağımsız bir yönetim kurma hedefiyle Ankara'da yeni bir meclis kurma çalışmalarına hız verdiler.
- Büyük Millet Meclisi'nin Açılışı: İşte bu gelişmelerin sonucunda, İstanbul'un işgali ve Mebusan Meclisi'nin dağılması üzerine, 23 Nisan 1920'de Ankara'da Büyük Millet Meclisi (TBMM) açıldı. TBMM, Türk milletinin kendi kaderini tayin etme ve bağımsızlık mücadelesini yürütme azminin bir sembolü oldu.
Diğer seçenekleri de kısaca değerlendirelim:
- B) Mondros Ateşkes Antlaşması: Bu antlaşma, işgallerin başlamasına zemin hazırlayan bir adımdır ancak doğrudan TBMM'nin açılış nedeni değildir. TBMM'nin açılışı, İstanbul'un işgali ve Mebusan Meclisi'nin dağılması gibi daha sonraki bir olayın doğrudan sonucudur.
- C) Sevr Antlaşması: Bu antlaşma, TBMM açıldıktan sonra, 10 Ağustos 1920'de imzalanmıştır. TBMM, bu antlaşmayı tanımamış ve geçersiz saymıştır. Dolayısıyla TBMM'nin açılış nedeni olamaz.
- D) Lozan Barış Antlaşması: Bu antlaşma, Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasından sonra, TBMM Hükümeti tarafından 1923 yılında imzalanmıştır. TBMM'nin açılışından çok daha sonra gerçekleşen bir olaydır.
- E) Cumhuriyet'in ilanı: Cumhuriyet, TBMM açıldıktan ve Kurtuluş Savaşı kazanıldıktan sonra, 29 Ekim 1923'te TBMM tarafından ilan edilmiştir. TBMM'nin açılış nedeni değil, onun önemli bir sonucudur.
Bu bilgiler ışığında, Büyük Millet Meclisi'nin açılmasına doğrudan neden olan olayın İstanbul'un işgali ve Osmanlı Mebusan Meclisi'nin dağıtılması olduğunu görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.
