Aşağıdakilerden hangisi Doğu Cephesi'nde kazanılan zaferin sonuçlarından biri değildir?
A) Gümrü Antlaşması'nın imzalanması
B) Kars ve çevresinin geri alınması
C) Düzenli ordunun kurulması
D) Ermeni tehdidinin ortadan kalkması
E) Sovyet Rusya ile yakınlaşma
Doğu Cephesi Zaferi ve Sonuçları
Doğu Cephesi, Türk Kurtuluş Savaşı'nda Ermeni güçlerine karşı kazanılan önemli bir zaferdir. Bu zafer, Kazım Karabekir Paşa komutasındaki düzenli ordumuz tarafından elde edilmiştir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangisinin bu zaferin bir sonucu olmadığını bulalım:
- A) Gümrü Antlaşması'nın imzalanması: Doğu Cephesi'ndeki askeri başarılarımızın ardından Ermenistan ile 2 Aralık 1920'de Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısıdır ve Doğu Cephesi'ndeki savaşın sona erdiğini tescillemiştir. Dolayısıyla bu, zaferin doğrudan bir sonucudur.
- B) Kars ve çevresinin geri alınması: Doğu Cephesi'ndeki askeri harekatlar sonucunda Kars, Sarıkamış, Kağızman ve Iğdır gibi stratejik bölgeler düşman işgalinden kurtarılmıştır. Bu da zaferin askeri bir sonucudur.
- C) Düzenli ordunun kurulması: Düzenli ordunun kurulması, Kurtuluş Savaşı'nın başlarında, Kuvâ-yi Milliye birliklerinin yetersiz kalması ve disiplinsiz davranışları nedeniyle alınan bir karardır. Doğu Cephesi'ndeki zafer, zaten kurulmuş olan düzenli ordunun (Kazım Karabekir Paşa komutasındaki 15. Kolordu) başarısıdır. Yani düzenli ordu, bu zaferin bir sonucu değil, aksine bu zaferi mümkün kılan bir ön koşuldur. Düzenli ordu, zaferden önce kurulmuştur.
- D) Ermeni tehdidinin ortadan kalkması: Doğu Cephesi'ndeki zafer ve ardından imzalanan Gümrü Antlaşması ile Ermenistan'ın Doğu Anadolu üzerindeki iddiaları sona ermiş, bölgedeki Ermeni tehdidi ortadan kalkmıştır. Bu da zaferin önemli bir siyasi ve güvenlik sonucudur.
- E) Sovyet Rusya ile yakınlaşma: Doğu Cephesi'ndeki zafer, Türkiye'nin doğu sınırlarını güvence altına almış ve Ermenistan'ın bir tampon devlet olma özelliğini ortadan kaldırmıştır. Bu durum, TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında doğrudan bir kara bağlantısı kurulmasını sağlamış ve iki ülke arasındaki siyasi ve askeri yakınlaşmanın önünü açmıştır. Bu yakınlaşma, Moskova Antlaşması gibi önemli gelişmelere zemin hazırlamıştır. Dolayısıyla bu da zaferin dolaylı ama önemli bir sonucudur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, düzenli ordunun kurulması Doğu Cephesi'ndeki zaferin bir sonucu değil, bu zaferin kazanılmasını sağlayan temel unsurlardan biridir.
Cevap C seçeneğidir.
