12. sınıf inkılap tarihi 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 2

🎓 12. sınıf inkılap tarihi 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 2 - Ders Notu

Bu ders notu, 12. sınıf İnkılap Tarihi 1. dönem 2. yazılı sınavının 4. senaryosunun 2. testinde çıkabilecek konuları kapsamaktadır. Temel olarak Atatürk dönemi dış politika, çok partili hayata geçiş denemeleri ve bu dönemde yaşanan önemli olaylar üzerinde durulacaktır.

📌 Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası (1923-1938)

Atatürk'ün "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesi doğrultusunda yürütülen dış politikadır. Temel amaç, Türkiye'nin bağımsızlığını korumak, milli çıkarları gözetmek ve bölgesinde istikrarı sağlamaktır.

• Lozan Barış Antlaşması'ndan kalan sorunların çözülmesi hedeflenmiştir.
• Milletler Cemiyeti'ne üye olunarak uluslararası alanda iş birliği yapılmıştır.
• Balkan Antantı ve Sadabat Paktı gibi bölgesel ittifaklarla güvenlik sağlanmaya çalışılmıştır.
• Musul sorunu, Hatay'ın anavatana katılması gibi önemli dış politika meseleleri yaşanmıştır.

⚠️ Dikkat: Atatürk dönemi dış politikasında yayılmacı bir politika izlenmemiştir. Temel amaç, mevcut sınırları korumak ve güvenliği sağlamaktır.

📌 Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri

Tek parti yönetiminden çok partili sisteme geçiş çabalarıdır. Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF) iktidarına alternatif partilerin kurulması amaçlanmıştır.

• Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TCF): Kazım Karabekir önderliğinde kurulmuş, ancak Şeyh Sait İsyanı ile ilgisi olduğu gerekçesiyle kapatılmıştır.
• Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF): Atatürk'ün isteğiyle Fethi Okyar tarafından kurulmuş, ancak kısa sürede rejim karşıtı bir harekete dönüşünce kurucusu tarafından feshedilmiştir.
• Çok partili hayata geçiş denemeleri, henüz toplumun buna hazır olmaması ve yaşanan siyasi istikrarsızlıklar nedeniyle başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

💡 İpucu: Çok partili hayata geçiş denemelerinin başarısız olmasının temel nedenleri arasında, henüz demokrasi kültürünün yeterince gelişmemiş olması ve rejim karşıtı unsurların bu partileri kullanarak güçlenmeye çalışması sayılabilir.

📌 Şeyh Sait İsyanı (1925)

Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da çıkan, dini motifli bir isyandır. Cumhuriyet rejimine ve laiklik ilkesine karşı bir tehdit oluşturmuştur.

• İsyan, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılmasına neden olmuştur.
• Takrir-i Sükun Kanunu çıkarılarak isyan bastırılmış ve bölgede sıkıyönetim ilan edilmiştir.
• İsyan, Türkiye'nin iç ve dış politikasını olumsuz etkilemiştir.

📝 **Not:** Şeyh Sait İsyanı, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin karşılaştığı en önemli iç sorunlardan biridir ve Cumhuriyet rejiminin sağlam temellere oturtulması için önemli bir dönüm noktası olmuştur.

📌 Menemen Olayı (1930)

İzmir'in Menemen ilçesinde, Cumhuriyet karşıtı bir grup tarafından gerçekleştirilen olaydır. Yedek Subay Kubilay'ın şehit edilmesiyle sonuçlanmıştır.

• Olay, Cumhuriyet rejimine ve laiklik ilkesine yönelik bir tehdit olarak görülmüştür.
• Olayın failleri yakalanarak cezalandırılmıştır.
• Menemen Olayı, Cumhuriyet'in korunması ve laikliğin savunulması konusunda önemli bir mesaj vermiştir.

⚠️ Dikkat: Menemen Olayı, Şeyh Sait İsyanı gibi Cumhuriyet rejimine karşı yapılan bir kalkışmadır ve bu tür olaylar, Cumhuriyet'in temel değerlerinin korunmasının ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.