Büyük Millet Meclisi'nin açılış amacı nedir?
A) İstanbul'u yeniden başkent yapmak
B) Ülkeyi padişahlık ile yönetmek
C) Milli iradeyi temsil ederek bağımsızlığı sağlamak
D) Sömürgeciliği desteklemek
E) Yeni vergiler koymak
Sevgili öğrenciler, bu soru, Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri olan Büyük Millet Meclisi'nin (BMM) kuruluş amacını anlamamızı istiyor. Hadi adım adım inceleyelim:
- Tarihsel Arka Plan: I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı Devleti'nin toprakları işgal altındaydı. İstanbul Hükümeti ve Padişahlık makamı, işgal güçlerinin etkisi altında olduğu için ülkeyi yönetme ve bağımsızlığı koruma gücünü büyük ölçüde kaybetmişti. Bu durum, milletin kendi kaderini tayin etme ve bağımsızlık mücadelesini yürütme ihtiyacını doğurdu.
- Yeni Bir Yapılanma İhtiyacı: İşte tam da bu noktada, Anadolu'da başlayan milli mücadeleyi tek bir merkezden yönetmek, milletin sesini duyurmak ve bağımsızlık savaşını başarıyla sonuçlandırmak için yeni, milli bir meclise ihtiyaç duyuldu. Bu meclis, gücünü padişahtan değil, doğrudan halktan alacaktı.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) İstanbul'u yeniden başkent yapmak: İstanbul zaten başkentti, ancak işgal altındaydı. BMM'nin amacı, işgal altındaki bir başkenti "yeniden" başkent yapmak değil, ülkenin bağımsızlığını sağlamaktı. Başkent meselesi daha sonra Ankara'nın başkent olmasıyla farklı bir boyut kazanmıştır. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Ülkeyi padişahlık ile yönetmek: BMM, padişahlık makamının işgal güçleri karşısındaki acizliğine bir tepki olarak kurulmuştur. Amacı, padişahlık sistemini devam ettirmek değil, milletin egemenliğine dayalı yeni bir yönetim kurmaktı. Nitekim daha sonra saltanat kaldırılmıştır. Bu nedenle B seçeneği doğru değildir.
- C) Milli iradeyi temsil ederek bağımsızlığı sağlamak: İşte bu, BMM'nin temel amacıdır! "Milli irade", milletin kendi kendini yönetme hakkı ve isteğidir. BMM, milletin temsilcilerinden oluşarak bu iradeyi ortaya koymuş, işgalcilere karşı bağımsızlık mücadelesini yönetmiş ve yeni Türk devletinin temellerini atmıştır. Bu, BMM'nin varlık sebebidir.
- D) Sömürgeciliği desteklemek: Sömürgecilik, bir ülkenin başka bir ülkenin kaynaklarını ve insanlarını kendi çıkarları için kullanmasıdır. BMM'nin kurulma amacı, tam tersine, ülkenin sömürge haline gelmesini engellemek ve bağımsızlığını kazanmaktı. Bu nedenle D seçeneği kesinlikle yanlıştır.
- E) Yeni vergiler koymak: Her devletin giderlerini karşılamak için vergiye ihtiyacı vardır. Ancak "yeni vergiler koymak", bir meclisin kurulmasındaki ana ve en temel amaç olamaz. BMM'nin amacı, ülkenin varlığını ve bağımsızlığını sağlamak gibi çok daha büyük ve hayati bir meseleydi. Bu nedenle E seçeneği doğru değildir.
- Sonuç: Büyük Millet Meclisi, işgal altındaki vatanı kurtarmak, milletin kendi kaderini tayin etmesini sağlamak ve tam bağımsız bir devlet kurmak amacıyla açılmıştır. Bu da "milli iradeyi temsil ederek bağımsızlığı sağlamak" anlamına gelir.
Cevap C seçeneğidir.
