Erzurum Kongresi'nin toplanma amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Manda ve himaye fikrini kesin olarak reddetmek
B) Doğu illerini Ermeni ve Rum baskısından kurtarmak
C) İstanbul Hükümeti'nin desteğini almak
D) Tüm ülkenin geleceğine yönelik kararlar almak
Merhaba sevgili öğrenciler!
Erzurum Kongresi, Milli Mücadele tarihimizin çok önemli dönüm noktalarından biridir. Bu soruyu doğru bir şekilde çözebilmek için kongrenin hangi koşullarda ve hangi öncelikli ihtiyaçla toplandığını iyi anlamamız gerekiyor.
- Erzurum Kongresi'nin Toplanma Amacını Anlayalım:
- Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra İtilaf Devletleri Anadolu'yu işgale başlamış, özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'nde Ermeni devleti kurma hayalleri canlanmıştı.
- Bölgedeki Ermeni çeteleri ve Rum Pontusçular, Türk halkına yönelik baskı ve katliamlar yapmaktaydı. Bu durum, bölge halkı için büyük bir tehdit oluşturuyordu.
- İşte bu tehditler karşısında, Doğu Anadolu'daki Türk halkının haklarını savunmak, bölgenin güvenliğini sağlamak ve Ermeni iddialarına karşı durmak amacıyla Erzurum'da bir kongre toplanması kararlaştırıldı. Kongrenin temel amacı, Doğu Anadolu'daki Türk varlığını korumak ve bölgeyi işgal tehditlerinden kurtarmaktı. Bu nedenle, B seçeneği doğru cevaptır.
- Diğer Seçenekleri Neden Eledik?
- A) Manda ve himaye fikrini kesin olarak reddetmek: Bu, Erzurum Kongresi'nde alınan çok önemli ve ulusal nitelikte bir karardır. Ancak bu karar, kongrenin *toplanma amacı* değil, kongrede ulaşılan ve tüm ülkeyi ilgilendiren *bir sonuç* veya *ilke*dir. Kongre, öncelikle bölgesel bir tehdide karşı toplanmıştır.
- C) İstanbul Hükümeti'nin desteğini almak: Erzurum Kongresi, İstanbul Hükümeti'nin işgallere karşı yeterince direnç gösterememesi ve hatta bazen işgalcilerle uzlaşma eğiliminde olması nedeniyle halkın kendi inisiyatifiyle toplanmıştır. Kongrenin amacı, İstanbul Hükümeti'nden destek almak değil, aksine halkın kendi gücüyle direnişi örgütlemek ve milli iradeyi ortaya koymaktı. Hatta Mustafa Kemal, kongre öncesinde askerlikten istifa ederek sivil bir lider olarak katılmıştır.
- D) Tüm ülkenin geleceğine yönelik kararlar almak: Erzurum Kongresi'nde alınan bazı kararlar (milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, manda ve himaye kabul edilemez gibi) tüm ülkenin geleceğini ilgilendirse de, kongrenin *ilk ve öncelikli toplanma amacı* Doğu Anadolu'nun özel durumuna odaklanmaktı. Tüm ülkenin geleceğine yönelik kararlar alma ve ulusal birliği sağlama hedefi daha çok Sivas Kongresi ile genişlemiştir. Erzurum, bölgesel bir savunma refleksiyle başlamıştır.
Bu bilgiler ışığında, Erzurum Kongresi'nin toplanma amacının Doğu illerini Ermeni ve Rum baskısından kurtarmak olduğu açıktır.
Cevap B seçeneğidir.
