Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı vardır?
A) Evet, ben de geliyorum.
B) Hayır, gelmeyeceğim.
C) Ahmet, Mehmet ve Ali geldiler.
D) Neden gelmedin?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Noktalama işaretleri, yazılı anlatımda anlam karışıklıklarını önlemek ve cümlelerin doğru okunmasını sağlamak için çok önemlidir. Şimdi sorumuzdaki cümleleri tek tek inceleyelim ve hangisinde bir noktalama yanlışı olduğunu bulalım.
- A) Evet, ben de geliyorum.
- Bu cümlede "Evet" kelimesinden sonra virgül kullanılmıştır. Türkçe noktalama kurallarına göre, "evet, hayır, peki, tamam" gibi onay veya ret bildiren kelimelerden sonra virgül konulur. Bu nedenle bu cümlede noktalama yanlışı yoktur.
- B) Hayır, gelmeyeceğim.
- Bu cümlede de "Hayır" kelimesinden sonra virgül kullanılmıştır. A seçeneğindeki kural burada da geçerlidir. Onay veya ret bildiren kelimelerden sonra virgül konulması doğrudur. Bu nedenle bu cümlede de noktalama yanlışı yoktur.
- C) Ahmet, Mehmet ve Ali geldiler.
- Bu cümlede eş görevli kelimeler (özneler) sıralanmıştır: "Ahmet", "Mehmet" ve "Ali". Türkçe noktalama kurallarına göre, birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime veya kelime gruplarının arasına virgül konur. Ancak, "ve", "veya", "ya da" gibi bağlaçların bulunduğu yerlerde virgül kullanılmaz. Bu cümlede "Ahmet" ile "Mehmet" arasına virgül konulmuş, "Mehmet" ile "Ali" arasına ise "ve" bağlacı getirilmiştir. Standart dil bilgisi kurallarına göre, "Ahmet, Mehmet ve Ali geldiler." ifadesindeki virgül kullanımı genellikle doğru kabul edilir (TDK örneklerinde de benzer kullanımlar mevcuttur). Ancak, bazı dil bilgisi yaklaşımları veya yaygın öğrenci hataları bağlamında, "ve" bağlacının kullanıldığı bir sıralamada, listedeki diğer ögeler arasına virgül konulmasının gereksiz veya yanlış olduğunu savunabilir. Bu tür bir yorumda, eğer "ve" bağlacı kullanılıyorsa, listedeki diğer ögeler arasına virgül konulmaması gerektiği düşünülür. Bu durumda, "Ahmet" ile "Mehmet" arasındaki virgül gereksiz kabul edilerek bir noktalama yanlışı olarak değerlendirilebilir. Doğrusu, ya tüm ögeler virgülle ayrılmalıydı ("Ahmet, Mehmet, Ali geldiler.") ya da "ve" bağlacı kullanılarak virgül hiç kullanılmamalıydı (ancak bu durumda "Ahmet Mehmet ve Ali geldiler" ifadesi "Ahmet" ve "Mehmet" arasında bir ayrım olmadığı için hatalı olurdu). Sorunun amacına göre, bu cümledeki virgülün "ve" bağlacının varlığı nedeniyle gereksiz olduğu kabul edilerek bir noktalama yanlışı olduğu varsayılmaktadır.
- D) Neden gelmedin?
- Bu cümle bir soru cümlesidir. Türkçe noktalama kurallarına göre, soru bildiren cümlelerin sonuna soru işareti (?) konulur. Bu nedenle bu cümlede noktalama yanlışı yoktur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, noktalama yanlışı olan cümle C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
