Sevgili öğrenciler,
Bu soruda Türkiye'deki belirli bir yeryüzü şeklinin tanımı verilmiş ve bizden bu tanıma uyan seçeneği bulmamız isteniyor. Tanımı dikkatlice inceleyelim: "akarsular tarafından derince yarılmış, yüksek ve düz alanlar."
- Tanımdaki Anahtar Kelimeler:
- Akarsular tarafından derince yarılmış: Bu, akarsuların zamanla yeryüzünü aşındırarak derin vadiler oluşturduğu anlamına gelir.
- Yüksek: Deniz seviyesinden belirli bir yükseklikte bulunan alanları ifade eder.
- Düz alanlar: Geniş, nispeten eğimsiz veya az eğimli yüzeyleri belirtir.
- Şimdi seçenekleri bu tanıma göre değerlendirelim:
- A) Ova: Ovalar, genellikle alçak ve düz alanlardır. Akarsular tarafından taşınan alüvyonlarla oluşabilirler ancak tanımda belirtilen "yüksek" ve "derince yarılmış" özelliklerini taşımazlar.
- B) Plato (Yayla): Platolar, çevresine göre yüksekte yer alan, geniş ve nispeten düz veya hafif dalgalı alanlardır. Akarsular bu yüksek düzlükleri zamanla derince yararak vadiler oluşturur. Türkiye'deki İç Anadolu ve Doğu Anadolu platoları bu tanıma mükemmel örneklerdir. Bu tanım, platonun oluşum ve görünüm özelliklerini tam olarak karşılar.
- C) Dağ: Dağlar, çevresine göre çok yüksek ve genellikle sivri tepelere sahip, engebeli yeryüzü şekilleridir. "Düz alanlar" tanımına uymazlar.
- D) Vadi: Vadiler, akarsuların yataklarını aşındırarak oluşturduğu, genellikle uzun ve derin çukurluklardır. Kendileri "yüksek ve düz alanlar" değildir; aksine, yüksek alanların akarsular tarafından yarılmasıyla oluşurlar.
- E) Delta: Deltalar, akarsuların denize veya göle döküldüğü yerlerde taşıdıkları alüvyonları biriktirmesiyle oluşan, alçak ve düz, verimli topraklara sahip yeryüzü şekilleridir. "Yüksek" veya "derince yarılmış" özelliklerini taşımazlar.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, "akarsular tarafından derince yarılmış, yüksek ve düz alanlar" tanımına en uygun yeryüzü şekli Plato'dur.
Cevap B seçeneğidir.
