Sevgili öğrenciler, bu soru Osmanlı Devleti'nin 18. yüzyıldaki toprak kayıplarını anlamamızı gerektiren önemli bir tarih bilgisini ölçmektedir. 18. yüzyıl, Osmanlı Devleti için gerileme döneminin belirginleştiği ve büyük toprak kayıplarının yaşandığı bir dönemdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Kırım: Kırım Hanlığı, 1774 yılında imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını kazanmış, 1783 yılında ise Rusya tarafından ilhak edilmiştir. Bu olayların tamamı 18. yüzyıl içinde gerçekleştiği için Kırım, Osmanlı'nın bu yüzyılda kaybettiği önemli topraklardan biridir.
- B) Belgrad: Belgrad, 1718 yılında imzalanan Pasarofça Antlaşması ile Avusturya'ya kaybedilmiş, ancak 1739 yılında imzalanan Belgrad Antlaşması ile tekrar Osmanlı topraklarına katılmıştır. Dolayısıyla, 18. yüzyıl içinde bir dönem kaybedilmiş bir topraktır.
- C) Mısır: Mısır, 18. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti'nin egemenliği altında kalmıştır. Mısır'ın Osmanlı kontrolünden fiilen çıkışı ve özerkleşme süreci, Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın valiliği döneminde, yani 19. yüzyılın başlarında (1805 sonrası) başlamıştır. Bu nedenle Mısır, 18. yüzyılda kaybedilen bir toprak değildir.
- D) Eflak ve E) Boğdan: Bu iki voyvodalık (bugünkü Romanya toprakları), 18. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin Rusya ve Avusturya ile yaptığı savaşlar sonucunda sık sık el değiştirmiş, özerklikleri artmış ve Osmanlı'nın buradaki etkinliği ciddi şekilde azalmıştır. Özellikle 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya'ya bu bölgeler üzerinde önemli haklar tanınması, Osmanlı'nın buradaki egemenliğinin zayıfladığının ve bir kayıp sürecinin başladığının göstergesidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Mısır'ın Osmanlı kontrolünden çıkışı 19. yüzyıla denk gelmektedir. Diğer seçeneklerdeki topraklar ise 18. yüzyılda ya tamamen kaybedilmiş, ya bir süreliğine kaybedilmiş ya da Osmanlı'nın üzerindeki egemenliği ciddi şekilde zayıflamıştır.
Cevap C seçeneğidir.
