Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir mimari tasarım ilkelerinden biri değildir?
A) Enerji verimliliği
B) Yerel malzeme kullanımı
C) Pasif tasarım stratejileri
D) Yüksek karbon ayak izine sahip malzemelerin kullanımı
Sevgili öğrenciler, sürdürülebilir mimari, binaların çevreye olan olumsuz etkilerini en aza indirmeyi, doğal kaynakları korumayı ve gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye atmadan bugünkü ihtiyaçları karşılamayı hedefleyen bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım, tasarım, yapım, işletme ve yıkım süreçlerinin her aşamasında çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliği göz önünde bulundurur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin sürdürülebilir mimari ilkesi olmadığını bulalım:
- A) Enerji verimliliği: Bu, sürdürülebilir mimarinin temel taşlarından biridir. Binaların ısıtma, soğutma, aydınlatma ve havalandırma gibi ihtiyaçları için harcadığı enerji miktarını azaltmak, hem doğal kaynakların korunmasına yardımcı olur hem de işletme maliyetlerini düşürür. Yüksek yalıtım, verimli pencereler, enerji tasarruflu cihazlar bu kapsamdadır. Dolayısıyla, enerji verimliliği sürdürülebilir bir ilkedir.
- B) Yerel malzeme kullanımı: Malzemelerin üretiminden şantiyeye taşınmasına kadar geçen süreçte harcanan enerjiyi (gömülü enerji) azaltmak için yerel kaynaklardan elde edilen malzemelerin kullanılması önemlidir. Ayrıca yerel ekonomiyi destekler ve bölgeye özgü kültürel kimliği yansıtabilir. Dolayısıyla, yerel malzeme kullanımı sürdürülebilir bir ilkedir.
- C) Pasif tasarım stratejileri: Binaların doğal iklim koşullarından (güneş, rüzgar, gün ışığı) en iyi şekilde faydalanarak ısıtma, soğutma ve aydınlatma ihtiyaçlarını mekanik sistemlere bağımlı olmadan karşılamayı amaçlar. Örneğin, doğru yönlendirme, doğal havalandırma, güneş kırıcılar, gün ışığından faydalanma gibi yöntemler pasif tasarım stratejileridir. Bu stratejiler enerji tüketimini önemli ölçüde azaltır ve sürdürülebilir mimarinin olmazsa olmazıdır. Dolayısıyla, pasif tasarım stratejileri sürdürülebilir bir ilkedir.
- D) Yüksek karbon ayak izine sahip malzemelerin kullanımı: Karbon ayak izi, bir ürünün veya aktivitenin neden olduğu toplam sera gazı emisyonunu ifade eder. Yüksek karbon ayak izine sahip malzemeler (örneğin, yoğun enerji gerektiren çimento, çelik gibi bazı malzemeler) üretimleri, taşınmaları ve bertarafları sırasında atmosfere çok fazla sera gazı salar. Sürdürülebilir mimari ise tam tersine, karbon ayak izini azaltmayı, düşük karbonlu veya karbon nötr malzemeleri tercih etmeyi hedefler. Bu nedenle, yüksek karbon ayak izine sahip malzemelerin kullanımı sürdürülebilir mimari tasarım ilkelerinden biri değildir; aksine, sürdürülebilirlik hedeflerine aykırıdır.
Cevap D seçeneğidir.
