6. sınıf fen bilimleri 1. dönem 2. yazılı Senaryo 4 Test 5

Aynı yönde uygulanan $F_1 = 5N$ ve $F_2 = 8N$ büyüklüğündeki iki kuvvetin bir cisme etkisi, tek bir kuvvetle ifade edilmek isteniyor. Bu tek kuvvetin (bileşke kuvvet) büyüklüğü ve yönü ne olmalıdır?

A) 3N, $F_1$ yönünde
B) 3N, $F_2$ yönünde
C) 13N, $F_1$ ve $F_2$ yönünde
D) 13N, Zıt Yönde

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, bir cisme etki eden birden fazla kuvvetin yerine geçecek tek bir kuvveti (bileşke kuvvet) nasıl bulacağımızı öğreneceğiz. Adım adım ilerleyelim:

• 1. Kuvvet Kavramını Hatırlayalım: Kuvvet, bir cismin hareket durumunu veya şeklini değiştirebilen bir etkidir. Kuvvetin hem bir büyüklüğü (şiddeti) hem de bir yönü vardır. Bu yüzden kuvvet, fiziksel bir vektörel büyüklüktür. Soruda bize $F_1 = 5N$ ve $F_2 = 8N$ büyüklüğünde iki kuvvet verilmiş. "N" sembolü, kuvvetin birimi olan Newton'u temsil eder.
• 2. "Aynı Yönde" İfadesinin Önemi: Soruda kuvvetlerin "aynı yönde" uygulandığı belirtiliyor. Bu çok önemli bir bilgidir. Eğer kuvvetler aynı yönde uygulanıyorsa, birbirlerini desteklerler ve cisim üzerindeki toplam etkileri artar.
• 3. Bileşke Kuvvet Nedir?: Bir cisme etki eden birden fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvete bileşke kuvvet denir. Bileşke kuvvet, tüm kuvvetlerin toplam etkisini temsil eder.
• 4. Aynı Yöndeki Kuvvetlerin Bileşkesini Bulma: Eğer iki veya daha fazla kuvvet aynı yönde etki ediyorsa, bileşke kuvvetin büyüklüğünü bulmak için bu kuvvetlerin büyüklüklerini toplarız. Bileşke kuvvetin yönü ise, uygulanan kuvvetlerin ortak yönü olacaktır.
• 5. Hesaplamayı Yapalım:
  • Verilen kuvvetler: $F_1 = 5N$ ve $F_2 = 8N$.
  • Kuvvetler aynı yönde olduğu için, bileşke kuvvetin ($F_{bileşke}$) büyüklüğünü bulmak için toplama işlemi yaparız:
  • $F_{bileşke} = F_1 + F_2$
  • $F_{bileşke} = 5N + 8N$
  • $F_{bileşke} = 13N$
• 6. Bileşke Kuvvetin Yönünü Belirleyelim: Kuvvetler aynı yönde uygulandığı için, bileşke kuvvet de bu kuvvetlerin ortak yönünde olacaktır. Yani, $F_1$ ve $F_2$'nin uygulandığı yönde.
• 7. Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) 3N, $F_1$ yönünde: Yanlış. Kuvvetler aynı yönde olduğu için toplanmalıdır, çıkarılmamalıdır.
  • B) 3N, $F_2$ yönünde: Yanlış. Aynı sebeple.
  • C) 13N, $F_1$ ve $F_2$ yönünde: Doğru. Büyüklük doğru hesaplanmış ($5N + 8N = 13N$) ve yön de doğru belirtilmiştir.
  • D) 13N, Zıt Yönde: Yanlış. Büyüklük doğru olsa da, kuvvetler aynı yönde olduğu için bileşke kuvvet zıt yönde olamaz.

Cevap C seçeneğidir.