Bir deneyde, bir topun gölgesi bir perde üzerinde oluşturulmuştur. Top ışık kaynağına yaklaştırılırsa, oluşan gölgenin boyu ve büyüklüğü nasıl değişir?
A) Gölgenin boyu kısalır, alanı küçülür.
B) Gölgenin boyu uzar, alanı büyür.
C) Gölgenin boyu ve alanı değişmez.
D) Gölge tamamen kaybolur.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için, ışığın nasıl yayıldığını ve gölgelerin nasıl oluştuğunu anlamamız gerekiyor. Adım adım inceleyelim:
- Gölge Oluşumu Temeli: Gölge, ışığın doğrusal yolla (düz bir çizgi halinde) yayılması prensibine dayanır. Bir cisim, ışık kaynağı ile bir perde arasına girdiğinde, ışık ışınlarını engeller ve perdede cismin şekline benzer bir karanlık alan oluşturur. Bu alana gölge denir.
- Işık Kaynağına Yaklaşma Etkisi: Deneyde topu ışık kaynağına yaklaştırdığımızda, topun ışık kaynağına olan mesafesi azalır.
- Işınların Yayılma Açısı (Diverjans): Top ışık kaynağına yaklaştığında, ışık kaynağından çıkan ve topun kenarlarını teğet geçerek perdeye ulaşan ışınların yayılma açısı (diverjansı) artar. Yani, top, ışık kaynağından daha geniş bir ışık konisini engellemiş olur.
- Gölgenin Büyümesi: Top ışık kaynağına ne kadar yakın olursa, engellediği ışık ışınları o kadar geniş bir açı ile yayılır ve perdeye ulaştığında daha büyük bir alana yayılmış olur. Bunu günlük hayattan bir örnekle düşünebiliriz: Elinizi bir el fenerine yaklaştırdığınızda, duvarda oluşan elinizin gölgesinin büyüdüğünü fark edersiniz. Elinizi fenerden uzaklaştırdıkça gölge küçülür.
- Sonuç: Bu nedenle, top ışık kaynağına yaklaştırıldığında, perdede oluşan gölgenin hem boyu uzar hem de alanı büyür.
Cevap B seçeneğidir.
