Bir öğrenci, elindeki bilinmeyen $X$ maddesinin sulu çözeltisiyle ilgili aşağıdaki gözlemleri yapmıştır:
- Kırmızı turnusol kağıdını maviye çeviriyor.
- Ele kayganlık hissi veriyor.
- pH değeri $7$'den büyüktür.
Bu gözlemlere göre $X$ maddesi için aşağıdaki yorumlardan hangisi
doğru olur?
A) $X$ maddesi bir asittir.
B) $X$ maddesi bir bazdır.
C) $X$ maddesi nötr bir maddedir.
D) $X$ maddesi tuzlu su olabilir.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bilinmeyen bir $X$ maddesinin sulu çözeltisiyle ilgili yapılan gözlemlerden yola çıkarak, bu maddenin kimyasal özelliğini belirlememiz isteniyor. Gelin, her bir gözlemi dikkatlice inceleyelim ve ne anlama geldiğini öğrenelim.
- Gözlem 1: Kırmızı turnusol kağıdını maviye çeviriyor.
- Turnusol kağıdı, maddelerin asit mi yoksa baz mı olduğunu anlamamıza yardımcı olan bir belirteçtir (indikatör).
- Eğer bir madde kırmızı turnusol kağıdını maviye çeviriyorsa, bu o maddenin bazik özellikte olduğunu gösterir. Asitler ise mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir.
- Gözlem 2: Ele kayganlık hissi veriyor.
- Bazlar, sabun gibi maddelerde de bulunan ve ele kayganlık hissi veren kimyasallardır. Bu özellik, bazların tipik fiziksel özelliklerinden biridir.
- Asitler genellikle yakıcı veya tahriş edici olabilir, ancak kayganlık hissi vermezler.
- Gözlem 3: pH değeri $7$'den büyüktür.
- pH değeri, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini gösteren bir ölçektir.
- pH ölçeği $0$'dan $14$'e kadar değer alır.
- pH değeri $7$ olan maddeler nötrdür (örneğin saf su).
- pH değeri $7$'den küçük olan maddeler asidiktir.
- pH değeri $7$'den büyük olan maddeler ise baziktir.
- Bu gözlem, $X$ maddesinin kesinlikle bazik olduğunu doğrulamaktadır.
Şimdi tüm bu gözlemleri bir araya getirelim:
- Kırmızı turnusol kağıdını maviye çevirmesi $\rightarrow$ Bazik özellik.
- Ele kayganlık hissi vermesi $\rightarrow$ Bazik özellik.
- pH değerinin $7$'den büyük olması $\rightarrow$ Bazik özellik.
Tüm bu üç gözlem de $X$ maddesinin bazik bir madde olduğunu açıkça göstermektedir.
Seçenekleri inceleyelim:
- A) $X$ maddesi bir asittir: Asitler mavi turnusolu kırmızıya çevirir, ele kayganlık hissi vermez ve pH değerleri $7$'den küçüktür. Bu seçenek yanlıştır.
- B) $X$ maddesi bir bazdır: Bazlar kırmızı turnusolu maviye çevirir, ele kayganlık hissi verir ve pH değerleri $7$'den büyüktür. Bu seçenek tüm gözlemlerle uyumludur.
- C) $X$ maddesi nötr bir maddedir: Nötr maddeler turnusol kağıdının rengini değiştirmez, ele kayganlık hissi vermez ve pH değerleri $7$'dir. Bu seçenek yanlıştır.
- D) $X$ maddesi tuzlu su olabilir: Tuzlu su genellikle nötre yakındır (pH $7$ civarı), turnusol rengini değiştirmez ve ele kayganlık hissi vermez. Bu seçenek yanlıştır.
Bu durumda, tüm kanıtlar $X$ maddesinin bir baz olduğunu göstermektedir.
Cevap B seçeneğidir.
