Aşağıdaki durumlardan hangisi ters orantı örneği değildir?
A) Bir işi yapan işçi sayısı ile işin bitme süresi
B) Bir aracın hızı ile belirli bir mesafeyi alma süresi
C) Bir havuzu dolduran musluk sayısı ile havuzun dolma süresi
D) Bir öğrencinin çözdüğü soru sayısı ile sınavdan aldığı not
Ters orantı, iki nicelikten biri artarken diğerinin aynı oranda azalması veya biri azalırken diğerinin aynı oranda artması durumudur. Yani, bu iki niceliğin çarpımı sabit bir değer verir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangisinin bu tanıma uymadığını bulalım:
- A) Bir işi yapan işçi sayısı ile işin bitme süresi:
- İşçi sayısı arttıkça, işin bitme süresi azalır.
- İşçi sayısı azaldıkça, işin bitme süresi artar.
- Bu durum, ters orantıya bir örnektir. Daha çok işçi, daha kısa sürede işin bitmesi demektir.
- B) Bir aracın hızı ile belirli bir mesafeyi alma süresi:
- Aracın hızı arttıkça, belirli bir mesafeyi alma süresi azalır.
- Aracın hızı azaldıkça, belirli bir mesafeyi alma süresi artar.
- Bu durum da ters orantıya bir örnektir. Hızlandıkça, aynı yolu daha kısa sürede gidersiniz. (Yol = Hız x Zaman formülünde, yol sabitken hız ile zaman ters orantılıdır.)
- C) Bir havuzu dolduran musluk sayısı ile havuzun dolma süresi:
- Havuzu dolduran musluk sayısı arttıkça, havuzun dolma süresi azalır.
- Musluk sayısı azaldıkça, havuzun dolma süresi artar.
- Bu durum da ters orantıya bir örnektir. Daha çok musluk, havuzun daha kısa sürede dolmasını sağlar.
- D) Bir öğrencinin çözdüğü soru sayısı ile sınavdan aldığı not:
- Bir öğrencinin çözdüğü soru sayısı arttıkça, genellikle sınavdan aldığı not da artar.
- Çözülen soru sayısı azaldıkça, alınan not da azalır.
- Bu durumda, bir nicelik artarken diğeri de artmakta (veya biri azalırken diğeri de azalmakta) olduğu için bu bir doğru orantı veya doğrudan bir ilişkidir, ters orantı değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, D seçeneğindeki durum ters orantı örneği değildir.
Cevap D seçeneğidir.
